np3PROMO

PROMO 17: Marleen Andela

2008-12-05T13:35:00.000-08:00

Derde re-enactment:

PROMOCoaching Linda Nijenhof

Beste Marleen,

Kort in tijd maar intensief van karakter, zo herinner ik mij ons gesprek. Een paar weken had je de tijd, 4 om precies te zijn, om 4 re-enactments te maken van 4 ‘oude’ werken. De concentratie, helderheid en subtiliteit die uit je bestaande werk spreekt, lijk je in deze periode van onderzoek te (willen?) doorbreken om je te laten meevoeren door de vele mogelijkheden die op je weg komen. Het onderzoek binnen PROMO is uitgebreid en de vragen die je jezelf stelt zijn zeer uiteenlopend.
Verrast ben ik door de ongedwongenheid van bepaalde keuzes die je maakt bijvoorbeeld voor het doen van onderzoek binnen voor jouw nieuwe disciplines en media. Dit is iets wat me bevreemd gezien de strenge en doordachte concepten die je als uitgangspunt en leidraad voor je werk lijkt te nemen. Onderzoek naar het concretiseren van beweging en aandacht voor het ontstaansproces leiden tot het maken van een choreografie voor een dansgroepje of het ter hand nemen van een videocamera. Beide relatief onbekende terreinen voor jou. Dat elke discipline en elk medium zo zijn mediumspecifieke eigenschappen heeft die (gewild of ongewild) een rol gaan/kunnen spelen binnen (het ontstaansproces van) een werk is een onderwerp waar we voornamelijk over gesproken hebben. Een choreografie en een medium als video brengen eigen mogelijkheden, uitdagingen en consequenties met zich mee. Deze ervaar je gedurende het onderzoeksproces, maar ze lijken je soms eerder te overkomen en te overspoelen, dan dat je ze binnen je werk kunt inzetten.
Interessant wordt het als je binnen een van de werken (met ritmisch stuiterende ballen) dichter bij je oorspronkelijke concept blijft en speelt met de eigenschappen van het door jou gehanteerde medium. Niet de omstandigheden of het medium vieren de boventoon, maar jij neemt de regie meer in handen! Het is in dit werk dat ik iets van de oorspronkelijke concentratie en helderheid terugzie.

Groet,
Linda Nijenhof

Momenteel ben ik bezig met het uitsnijden en het nummeren van de sheets voor op de uitnodigingen. Als de uitnodigingen klaar zijn dan zal ik ze op ~~15 ,~~ 10 verschillende lokaties in de stad versprijden. Binnenkort meer...

Reactie PROMOcoach Anno Dijkstra:

Beste Marleen,

Het waren intensieve gesprekken afgelopen december waarin veel ter sprake is gekomen. Wat mij opviel was de tegenstelling tussen de eenvoud in je bestaand werk en de complexiteit en veelheid in je onderzoek tijdens PROMO.
Het was alsof je explodeerde in ideeën, alles was interessant en een aanleiding voor een beeld. Als een lawine kwamen ze op me af.

De eenvoud in je werk raakt me, het is een oprechte verwondering naar processen, natuurkunde, tijd. Die verwondering maak je zichtbaar in de laatste werken (stuiterballen, emmers water) door het poëtisch te benaderen. Dit in tegenstelling tot je pragmatische benadering van waaruit je begonnen bent. Dit is naar mijn mening een belangrijke stap geweest, het toe laten van die poëzie.
De hoeveelheid daarentegen zie ik niet als positief. Je laat je erg leiden door wat er in je onmiddellijke omgeving wordt gezegd, gebeurt of te zien is maar gaat voorbij aan de vraag wat voor jou nu essentieel is en aan de eisen die je autonome werk stellen. Bijvoorbeeld het begin en einde van de video met de emmers water die vol stromen. Het werk is helder, poëtisch en streng, maar vreemd genoeg onhelder en inconsequent in het begin en einde, terwijl daar de finesse van het werk liggen, daar ligt de kans op een goed werk.
Tijdens PROMO heb je als ik het goed tel 4 onderzoeken gestart, de uitkomsten van die onderzoeken kregen weinig kans op reflectie doordat er steeds weer iets anders gebeurde. Dit is jammer, alle uitgangspunten waren naar mijn mening interessant maar hebben door de veelheid niet de kans gehad dat ook werkelijk te worden.
Je verlangen naar een directe publieksparticipatie straalde in drie projecten door. Zoals je inmiddels ontdekt hebt, komt daar veel bij kijken. Het kunstwerk krijgt dan een sterke sociale kant, het gedrag van mensen verschilt enorm en is ondermeer afhankelijk van de sociale ruimte. Het idee van de uitnodigingen sprak me aan maar verdiende veel meer aandacht dan het nu gekregen heeft. Hoe krijg je niet kunstminnend publiek zo ver dat ze iets voor jou gaan doen. Essentiele vragen heb je daar niet over gesteld. Alleen al de vraag of je het zelf zou doen. Toen ik dat vroeg zei je onmiddellijk dat je het zelf zou doen maar dat was een gemakkelijk antwoord. Je had geen voorbeeld wanneer je dat zelf overkomen was en kon niet controleren of je vermoeden ten opzichte van jezelf ook werkelijk klopt. Juist dit soort zaken hebben veel aandacht nodig anders blijft het bij een halfslachtige poging.

Je hebt de afgelopen jaren in je studie en werk grote stappen gemaakt veel geleerd en ziet nu om je heen enorm veel beeldende mogelijkheden die je eerder niet gezien hebt. Dit talent, het zien van al die mogelijkheden is onmisbaar voor je kunstenaarschap maar tegelijk zijn niet al die mogelijkheden relevant voor jou en je kunst. De komende jaren zul je een weg moeten vinden om die essentiële vraag te vinden, en zoeken door wat en wie je je laat leiden. Misschien is het voor jou nu belangrijk om vooral veel te doen, je in de breedte te ontwikkelen. Ik zou je willen adviseren om bij je leest te blijven en vanuit je werk steeds kleine stappen te maken en de uitdaging te zoeken in het vinden van de juiste vorm voor je concept. (zie stukje over video met emmer water). In die werken zie ik een eigenheid die ik niet vaak ben tegengekomen.
Succes met je kunstenaarsschap.
met vriendelijke groet,

Anno Dijkstra

PROMO 17: Marleen Andela

2008-12-04T12:16:00.000-08:00

De band is af en vanavond hebben we ermee geoefend. In vind het erg leuk en leerzaam om te ontdekken wat er bij komt kijken om een idee in de praktijk te brengen. Zowel bij de dans als bij het maken van de band komt veel meer kijken dan dat ik van te voren had gedacht. In het begin verliep het oefenen chaotisch, het was even aftasten wat allemaal kon met de band. Gelukkig had Carla van Zanten veel ideeën. Voor de dans in de band is het belangrijk dat alles goed synchroon verloopt, want omdat iedereen een kracht uitoefent op het geheel, hebben alle dansers en danseressen invloed op elkaar. Volgende week gaat Carla van Zanten eerst een kleine choreografie instuderen met de groep, om als het ware droog te oefenen. Halverwege de les zullen we beginnen om de choreografie toe te passen in de band, om te kijken wat het resultaat is.

PROMO 17: Marleen Andela

2008-12-02T15:06:00.000-08:00

Bij het nieuwe werk zullen de dansers en danseressen de kralen vervangen. Ik ben een grote stoffen band aan het maken van c.a. 1.20m en een diameter van 5 m, die gemonteerd kan worden aan twee punten, of die op twee punten vastgehouden kan worden door danseressen. De stoffen band moet je zien als het nylonkoord bij het orginele werk. Het is de bedoeling dat de dansers en danseressen in de band opzij kunnen leunen. Van bovenaf zou het er ongeveer zo uit moeten komen te zien:

PROMOtekst door Stijn Hooijer:

Marleen Andela gebruikt de vier weken tijdens PROMO om een verandering in haar werk te forceren, opdat het werk haar ontstaansproces toont en daardoor beter communiceert met de toeschouwer. Vier re-enactments, nieuwe versies van bestaand werk, zijn het doel.

Andela is in 2008 afgestudeerd aan Academie Minerva met als specialisatie beeldhouwkunst. Smaakvolle, zinnelijke objecten van draden, stoffen, kralen en elastiekjes ontstaan onder haar handen. Ook werkt zij met papier, video en computer. Wiskundige principes dienen als uitgangspunt, uit een behoefte haar esthetische beelden binnen een vastgesteld kader vorm te geven en niet puur vanuit haar intuïtie te werken.
De Fibonaccireeks is een van de wiskundige stelregels die Andela gebruikt in haar werk. Binnen deze sequentie is elk element de som van de twee voorgaande elementen, beginnend met 0 en 1. Algemeen wordt aangenomen dat de navolging van een dergelijk logisch principe een harmonieus, esthetisch beeld oplevert. Voorwaarde hierbij is dat er niet wordt afgeweken van de vooropgestelde verhoudingen.
Dit blijkt echter bij het werken in de zintuiglijke wereld haast ondoenlijk. Andela moet de onstoffelijke wiskundige verhoudingen transformeren naar de werkelijkheid van de zwaartekracht om tot haar sculpturen te kunnen komen. Dit gaat niet zonder slag of stoot. Voor een hangende elastiekenbundel uit 2007, waarin één elastiekje aan drie andere elastiekjes is verbonden, werd zij verrast door de zwaartekracht. Ondanks berekeningen, bezweken enkele elastiekjes. In plaats van opnieuw de krachten te berekenen, zodat de bundel intact blijft, raakt Andela geïntrigeerd door de waarde van de ‘mislukking’. In tegenstelling tot wat zij eerst dacht, hoeft de perfecte uitwerking van een hypothese niet de beste uitkomst te zijn. Ook in een werk, waarin niet alles klopt, kan schoonheid ontstaan. Als gevolg van deze ontdekking legt ze niet meer alles van te voren vast, maar laat ze het onverwachte toe tijdens het ontstaansproces.

In 2006 maakt Andela voor het eerst een sculptuur met een wiskundig principe als uitgangspunt. Het werk bestaat uit een tiental nylondraden met kralen die in bogen tussen twee muren hangen. De kralen bevinden zich aan de twee uiteinden van de draden en bepalen door hun gewicht de kromming van de boog. Het gaat om de invloed van de twee uiteinden op het geheel. Als er aan de ene kant kralen bij komen, verandert de kromming aan het andere uiteinde en daarmee de kromming van de hele boog.
De sculptuur is een prachtige esthetische constructie, maar het is een statisch eindproduct. Het ontstaansproces, waarbij verschillende draden na elkaar worden opgehangen, is voor de toeschouwer niet zichtbaar. Andela wil juist de ontwikkeling incorporeren in het eindproduct. Tijdens PROMO wil ze daarom deze statische installatie omvormen tot een dans, omdat in een dans het proces onderdeel is van het werk zelf. De twee polen die in de kralendraden van invloed op elkaar zijn, dienen als uitgangspunt voor de dans die door jonge dansers van dansschool La Danse uit de Hofstraat wordt uitgevoerd. Zij moeten zich bewegen binnen een stoffen constructie van Andela en dat blijkt niet eenvoudig. In plaats van twee polen zijn er nu meer polen die invloed op elkaar uitoefenen. Om tot een goed werk te komen is een continue interactie tussen Andela, de dansers en de lerares onontbeerlijk.

Het vormgeven van een dans is niet Andela’s eerste poging om het ontstaansproces onderdeel van het eindproduct te laten zijn. In een video-installatie uit 2008 is haar interesse voor het maakproces al zichtbaar. Op drie schermen stroomt water uit een kraan in een blauwe emmer. Andela heeft drie keer dezelfde kraan en emmer gefilmd, maar de standen van de kraan gevarieerd. De eerste keer staat de kraan vol open, de tweede keer half open en de laatste keer een klein beetje. Steeds duurt het langer voordat de emmer vol is en Andela heeft het langzaamst stromende water als leidraad genomen voor de duur van alle filmpjes. Elke video duurt 10.50 minuten en dat geeft een vervreemdend effect, dat alleen met behulp van het medium video zichtbaar kan worden gemaakt. De manipulatie van de tijd is echter niet waar het om gaat in dit werk. Van belang is de samenhang tussen de video’s. Andela: “De snelheid waarmee het water stroomt, staat in verbinding met de vertraging van het beeld.”
De re-enactment van dit werk bestaat wederom uit drie schermen, waarin dit keer een stuiterbal de hoofdrol speelt. Andela laat de bal los, staande op een ladder en filmt de stuiterende bal. Net als bij de geopende kraan, bemoeit Andela zich met de snelheid van de stuiters. Het effect is veel dynamischer dan bij het stromende water, aangezien de bal veel heftiger stuitert dan de emmer volloopt. Anders dan gedacht blijft het meditatieve gevoel dat bij het langzame proces van het water aanwezig was, bij het nieuwe werk achterwege.

De nadruk op het proces staat ook centraal in de re-enactment van een werk uit 2007. Het oorspronkelijke werk bestaat uit zwart biesband dat volgens de fibonaccireeks in steeds grotere hangende bogen in de hoek van een ruimte is bevestigd. De bogen beginnen op ooghoogte, omdat Andela de wiskundige verhoudingen ten opzichte van haar lichaam en de ruimte wilde onderzoeken. Het ontstaansproces heeft zij gefilmd, maar stemde haar ontevreden vanwege de dominante aanwezigheid van zichzelf in beeld. Voor PROMO heeft zij het band opnieuw aan de muur bevestigd en de ontwikkelingsgang zo gefilmd dat alleen haar armen in beeld verschijnen. De vraag blijft echter of haar doel - dat de verhoudingen tussen de bogen, zijzelf en de ruimte centraal staan - nu wel bereikt is.

In het werken met video blijkt veel anders uit te komen dan gedacht, net als eerder bij het experimenteren met elastiekjes. Verrassing lijkt een integraal onderdeel van haar werkproces. Ongeacht of het getuigt van een goede werkmethode, wordt Andela gefascineerd door het onverwachte en laat ze zich leiden door de omstandigheden. In haar keuze voor de interactie met mensen is dat onvermijdelijk. In de ‘kralendans’ bleek immers dat elke danser invloed op het eindproduct heeft, niet alleen Andela zelf.

Andela is bereid zich over te geven aan de welwillendheid van een ander, zoals goed te zien is in de benadering van de uitnodiging voor haar presentatie. De uitnodiging vormt een re-enactment van een zeefdruk met een getekende lijn waar transparante lagen overheen zijn gedrukt totdat de lijn onderin beeld was verdwenen. Voor PROMO herhaalt Andela dit idee met een stapeling van doorzichtige sheets. Het blijkt dat een lijn verdwijnt onder een stapel van veertig sheets. Op een langwerpig karton heeft ze veertig lijnen uitgezet, zigzaggend ten opzichte van elkaar en aan de hand hiervan de sheets in verschillende formaten gesneden. Het resultaat is een schuinsaflopende stapeling.
Andela bevestigt elke genummerde sheet aan een uitnodiging en legt ze op onverwachte plekken in de stad. Iedereen kan de uitnodiging vinden en daarmee hoopt ze ook mensen buiten de kunstwereld te interesseren. Via de uitnodiging wordt de vinder gevraagd de sheet mee te nemen naar haar presentatie. Andela geeft zich daarmee over aan het publiek. Het risico bestaat immers dat niemand een sheet meeneemt. Ze is zich daarvan bewust, maar ziet dat juist als het belang van dit experiment. De uitkomst vormt de representatie van het moment, niet meer, maar ook niet minder.
Een grote stap lijkt het van de rigide verhoudingen uit de wiskunde naar de overgave aan een willekeurige situatie. Beide polen zijn echter belangrijk voor Andela en het gaat haar om de reis van de een naar de ander. Haar interesse voor exacte vakken ontwikkelde zij op de middelbare school, maar een bèta-wetenschapper is ze nooit geworden. Andela is een kunstenaar voor wie de interactie met haar omgeving - de wederzijdse beïnvloeding - essentieel is.

Stijn Hooijer

PROMO 17 Marleen Andela - Re-enactments

2008-11-30T04:03:00.000-08:00

In PROMO ga ik een aantal werken die ik eerder maakte eens opnieuw onder de loep nemen. Ik wil proberen de werken vanuit een geheel nieuwe invalshoek te bekijken om te onderzoeken of de werken beter zijn als ze op een andere manier uitgevoerd worden.
Het allereerste werk dat ik zal onderzoeken is een werk uit 2006. Het is gemaakt van kralen en van zwart nylondraad.

Uitleg:
Denk bij het werk aan een telraam: Op iedere richel zitten even veel kralen. Alleen zijn de richels nu draden die in een boogje hangen. Stapsgewijs schuiven de kralen van de ene naar de andere kant: Bij de bovenste draad hangt 10% van de kralen aan de ene kant, en de andere 90% aan de andere kant. Dan volgt de tweede draad, die is 10% langer gemaakt. Bij de tweede draad hangt 20% aan de ene kant en 80% aan de andere kant. Dan komt de volgende draad, die is weer 10% langer en weer 10% van de kralen schuift door. Zo gaat het door, totdat alle kralen aan de andere kant zijn.

Ik wil kijken of ik een manier kan vinden om het principe dat ik zonet beschreven heb inzichtelijk kan maken. Ik wil het proces integreren in het werk zelf, zodat de uitleg overbodig wordt. Momenteel ben ik aan het onderzoeken of het principe omgezet kan worden naar een choreografie. Ik doe dat samen met Carla van Zanten en de groep Springplank van balletschool La Danse.

www.ladanse.nl

Hier zijn de verslagen van alle re-enactments:

Re-enactment 1

Uitleg werk:

Dit werk is gemaakt van kralen. Denk bij het werk aan een telraam: op iedere richel zitten even veel kralen. Alleen zijn de richels nu draden die in een boogje hangen. Stapsgewijs schuiven de kralen van de ene naar de andere kant: bij de bovenste draad hangt 10% van de kralen aan de ene kant, en de andere 90% aan de andere kant. Dan volgt de tweede draad, die is 10% langer gemaakt. Bij de tweede draad hangt 20 % aan de ene kant en 80% aan de andere kant. Dan komt de volgende draad, die is weer 10% langer en weer tien procent van de kralen schuift door. Zo gaat het door, totdat alle kralen aan de andere kant zijn.

Wat wilde ik met het werk?

De wijze waarop dit werk er uit ziet is het resultaat van een soort formule. Het is niet echt een formule die je daadwerkelijk kunt opschrijven maar er is een bepaald principe dat ik heb gehanteerd en het zorgt ervoor dat het werk er uit ziet zoals het er uit ziet. Alle kenmerken van het werk zijn verbonden met het prinicipe. Er zijn bijvoorbeeld 10 draden omdat je in elf stappen van 0% naar 100% bent. De draad wordt telkens 10 procent langer omdat er telkens 10% van de kralen opschuift. Daardoor zijn alle elementen in het werk met elkaar verbonden. Dat vind ik belangrijk. Er ontstaat een esthetisch beeld, en in concrete opbouw heeft het werk ook een bepaalde harmonie. Deze esthetiek en de harmonie koppel ik aan elkaar. De inzichtelijkheid van het principe is daarbij van secundair belang. Ik hanteer het principe vanuit de overtuiging dat het een esthetisch beeld teweeg brengt.

Welke persoonlijke redenen liggen daar aan ten grondslag?

Ik vin het prettig om houvast te hebben door een bepaald principe te hanteren omdat ik dan duidelijkheid kan krijgen over waar ik mee bezig ben. Door analytisch en beredenerende stappen te nemen wordt het makkelijker om de elementen in het werk te definieren en is het helder voor mijzelf waarom ik iets op een bepaalde manier heb gedaan. Voordat ik de regels hanteerde wilde ik nog wel eens voor de bomen het bos niet meer zien, ik was wispelturig en deed iedere keer iets anders, zonder te kunnen definieren waar het mij nou eigenlijk om ging in ieder afzonderlijke werk. Ook wilde ik graag dingen met een reden doen, dat zal wel een soort verkapt calvinisme zijn.

Dat is de reden waarom ik dit werk heb gemaakt. Mijn streven was ineens heel duidelijk. Het ging tevens gepaard met een ideaal, namelijk dat harmonie en esthetiek bij elkaar komen in 1 ultiem punt. Werken volgens een bepaald logisch concept zou in principe ook duidelijkheid moeten kunnen verschaffen voor de toeschouwer. Als er geen poetische of intuitieve dingen aan het werk ten grondslag liggen zou je gemakkelijk uit moeten kunnen leggen waarom de elementen in het werk zijn zoals ze zijn. Dit werk ging dus ook gepaard met een ideaal naar openheid en toegankelijkheid in de kunst. En met concretie, dat is ook een begrip dat ik in de tijd dat ik dit werk maakte erg belangrijk vond.

Wat heeft dit werk mij opgeleverd.

Dit werk heeft mij een hele hoop opgeleverd. Het was het allereerste werk wat ik maakte aan de hand van een systematisch plan. Het is de aanleiding geweest voor alle werken die ik op mijn website laat zien. Op het moment dat ik dit werk maakte had ik het idee dat ik iets gevonden had wat echt bij mij past. In de nieuw ontdekte werkwijze kon ik mijn technisch inzicht kwijt, iets wat ik was beginnen te missen terwijl ik op de kunstacademie zat. Ook was het een manier om mijn grilligheid onder controle kon krijgen. Door de nieuw bedachte voorwaarden voor een werk te hanteren kon ik mij meer focussen op 1 ding en daardoor veel productiever zijn.

Wat zou ik anders willen doen?

De principe's en de stappen waaruit het werk is opgebouwd zijn voor mij de aanleiding geweest om dit werk te maken. Het streven bij dit werk was om het werk zo logisch mogelijk op te bouwen, hoe logischer hoe mooier en beter. Maar waar je naar kijkt is een eindresultaat van logische stappen. Er is dus een tweeledigheid tussen het proces en het eindresultaat, deze zijn twee afzonderlijke dingen.

Logos, logika is iets wat niet een hypothese nodig heeft gerechtvaardigd te worden, het heeft niet een verwijzing nodig. Vanuit die gedachte denk ik dat het veel logischer is voor het werk als het niet verwijst naar een proces wat eerder heeft plaatsgevonden, maar dat in plaats daarvan het proces geintegreerd wordt in het werk. De gedachte dat een zo logisch mogelijk concept esthetiek opleverd, zou hier ook op van toepassing moeten zijn. En werk waarin het proces geintegreerd zal worden zou dus volgens mijn idealen mooier en beter moeten zijn als een statisch werk.

De re-enactment

Ik wil kijken of de stappen waaruit dit werk is opgebouwd en de principe's die gelden kunnen worden omgezet naar een choreografie. Door dit te doen hoop ik de beweging die in het werk zit te concretiseren. Hiermee zou het werk minder verwijzend moeten worden en puurder, meer in het hier en nu. Ook zou het op verschillende manieren uitvoeren van een principe iets moeten kunnen vertellen over het principe op zich. Als de choreografie af is dan kan hij vergeleken worden met het oorspronkelijke werk, en dan valt daar misschien uit op te maken wat de overeenkomsten zijn en wat die zeggen over het principe.

Re-enactment 2

Uitleg werk:

Ik heb een horizontale lijn op de muur getrokken precies op de hoogte van mijn ogen. Deze heb ik in een hoek van de ruimte getekend. Op de lijn heb ik 100meter biesband gemonteerd met pushpins. De biesband hangt in bogen naar beneden. De lengte en de afmetingen van de bogen heb ik gebaseerd op de gulden snede verhoudingen.

1+1=2

1+2=3

2+3=5

enz.

Ik ben links begonnen: De afmeting op de muur is 1(decimeter) de afmeting van de biesband is 1

2e stap: De afmeting op de muur is 1, de afmeting van de biesband is 2

3e stap De afmeting op de muur is 2, de afmeting van de biesband is 3

4e stap: De afmeting op de muur is 3, de afmeting van de biesband is 5

enz.

Wat wilde ik met het werk?

Met dit werk wilde ik een stramien doorbreken. Bij dit werk ben ik bewust afgeweken van het streven naar een esthetisch beeld. Bij dit werk wilde ik juist vragen stellen over mijn werkwijze. De gulden snede verhouding staat bekend als een goddelijke verhouding, hij is vaak gehanteerd in de schilderkunst met als doel om de ultieme compositie te bewerkstelligen.

Ik wilde de gulden snede verhouding laten confronteren met de ruimte, om vragen te stellen over de ultimiteit van de gulden snede en om vragen te stellen over ultimiteit an sich.

Waarom wilde ik vragen stellen over ultimiteit?

Ultimiteit is iets waar ik vaak over nadenk. Ik streef er naar esthetiek te bereiken door middel van een bepaalde logica. Toen ik hier pas mee begon wilde ik het liefst werken maken die zo logisch waren, dat ze compleet vanuit zichzelf te verklaren waren, volkomen en ultiem objectief. Maar naar gelang ik me hier langer mee bezig hield kwam is er achter dat dit helemaal niet kan. Toch vond ik het belangrijk om dit streven te hebben. Maar waarom dan toch? Ik stel het me voor zoals met de deugden:

Deugden zijn altijd twee uitersten, je hebt bijvoorbeeld gulheid en hebzucht. Deze twee bestaan alleen bij de gratie van elkaar. Zonder elkaar betekenen ze niets.

Neem nu een abstracter begrip zoals alles en niets. Alles en niets zijn beiden maatstaven voor een hoeveelheid, het zijn de ultieme uitersten betreffende een hoeveelheid. Het zijn twee kanten van dezelfde medaille.

Bij de begrippen alles en niets is het ook nog eens zo dat alles eigenlijk niets is en niets alles. Want als je alles hebt en alles weet, wat hou je dan nog over? En niets is ook niet veel. Kortom: Alles en niets zijn irreële begrippen en alleen daar tussenin hebben de dingen betekenis. Alles houdt op zichzelf niets in en niets ook niet. Ze bestaan wel, maar niet hier en nu. Wat zich tussen alles en niets bevind is niet alles en ook niet niets maar een andere hoeveelheid en het is subjectief. Je kunt alleen kennen vanuit een subjectieve situatie. Maar zijn alles en niets dan niet belangrijk? Jawel, als ik tien mandarijntjes heb dan is 10 wat betreft mijn mandarijntjes alles. Mijn mandarijntjes zijn niet ultiem, het zijn heel specifiek mijn mandarijntjes. Ze zijn wel verbonden met het begrip alles in de uiterste betekenis van het woord, maar ik moet ze niet met elkaar verwarren.

Mijn mandarijntjes zijn een heel subjectief begrip, want als ik er 1tje op eet dan heb ik er nog maar 9. het alles betreffende mijn mandarijntjes zegt niets over het alles van iemand anders zijn mandarijntjes, maar mijn hoeveelheid mandarijntjes zegt wel iets over de hoeveelheid van een ander. Als ik er 10 heb en jij 7 dan heb ik er lekker meer!

10 mandarijntjes zijn meer als 7, ze zijn allebei alles, maar ten opzichte van elkaar zijn 10 er meer als 7, met in achtneming van de rest van de wereld die om de manderijntjes heen zit, en met de ultieme uitersten alles en niets.

Perfectie kan op een bepaalde manier ook geïnterpreteerd worden als een ultiem uiterste. Perfectie op zichzelf bestaat niet. Perfectie, los van het feit of je het wel of niet ziet als een ultiem uiterste en of je daar in gelooft, is wel belangrijk want het is een afspraak die wij hebben gemaakt om iets te definiëren. Iets is in meer of mindere mate perfect.

Maar de perfecte compositie bestaat niet. Want de perfecte compositie is een allesomvattend begrip. De gulden snede werd toegepast in de schilderkunst om de perfecte compositie te bewerkstelligen. De toepassing van de gulden snede gaat sterk gepaard met een geloof: de gulden snede komt terug in zonnebloemen in de verhoudingen van de mens, en denne-appels en in veel meer. De veronderstelling dat de gulden snede allesomvattend is en voor iedere situatie het ultieme resultaat opleverd heb ik geprobeerd te relativeren met dit werk.

Toch denk ik wel dat het in theorie mogelijk moet zijn om een perfecte compositie te maken in een werk met in achneming van de elementen waaruit het werk bestaat (objecten situatie's gebeurtenissen). Deze perfecte compositie is alleen niet van invloed op een andere compositie en deze kunnen niet met elkaar vergeleken worden, de compositie zou alleen over zichzelf moeten gaan, alleen over het het desbetreffende werk/gebeurtenis. Eigenlijk alleen over het hier en nu.

Wat heeft dit werk mij opgeleverd?

De bovenstaande conclusie die ik nu net heb geschreven, maar die heb ik nu pas gemaakt natuurlijk. Het was niet zo dat ik gelijk nadat ik dit werk gemaakt had een heleboel conclusies kon trekken. Vlak nadat ik dit werk had gemaakt had ik geconcludeerd uit het werk dat objectiviteit en ultimiteit op zichzelf eigenlijk helemaal niet zo interessant zijn, maar hoe wat wat nou verder wist ik op dat moment nog niet heel goed. Na dit werk heb ik het werk met de elastiekjes gemaakt. Daarna vond ik het lastig om een stap verder te doen. Ik merkte dat ik een beetje door bleef gaan met wat ik eerder deed en dat ik dat alleen hier en daar wat losser interpreteerde. Maar dat was eigenlijk geen vooruitgang denk ik achteraf.Al doende is daar langzaam verandering in gekomen.

Wat zou ik anders willen doen?

Achteraf gezien zou ik niet iets anders willen doen aan dit werk. Op het moment dat ik het werk maakte heb ik het ook gefilmd, omdat ik het belangrijk vond om te laten zien dat ik alles strikt uitgemeten had. De film werkte niet goed want ik was zelf te prominent aanwezig in het beeld, daardoor ging er meer aandacht naar mij toe als naar hetgeen ik stond uit te meten.

De re-enactment

Voor mij persoonlijk gaat dit werk eigenlijk niet over de gulden snede of over de horizontale lijn op de muur. Het gaat er om dat ik een patroon doorbroken heb. Ik heb dit werk gemaakt op een moment dat ik dreigde vast te lopen. Dat is voor mij persoonlijk de essentie van het werk.

Ik zou deze essentie nu niet opnieuw kunnen uitvoeren want ik ben juist net een nieuwe weg ingeslagen en er is nog heel veel wat openligt. Ik denk dat ik eerst meer moet onderzoeken voordat ik weer opnieuw vragen kan stellen over waar ik mee bezig ben.

Eigenlijk is het best wel grappig dat ik destijds ik dit werk maakte ik het ook wilde filmen. Ik kom er nu achter dat film een medium is wat ik veel meer wil gaan onderzoeken. Daarom wil ik voor de re-enactment een nieuwe poging doen dit werkproces te filmen, om te onderzoeken of het misschien toch iets oplevert.

Het plan:

Werkproces filmen

Als ik het werkproces ga filmen moet ik zorgen dat ik zelf niet te veel in beeld ben. Ik kan het beste alleen mijn handen filmen. Dat betekend dat ik het werk niet meer op ooghoogte uit kan zetten, maar dat ik het boven mijn hoofd moet filmen.

Ik zou er voor kunnen kiezen om in de presentatie van de film de lijn wel op ooghoogte te plaatsen. Als ik dit werk film is het ook logischer waarom de lijn die ik afteken op een bepaald punt begint en waarom hij op een bepaald punt stopt, want dan wordt dat tevens het kader wat ik zal gaan filmen. Zo had ik het in eerste instantie ook bedacht. Eigenlijk zou ik een boekenplankje moeten gebruiken waar de draden die uit beeld dreigen de hangen op komen te liggen, zodat het als het ware een soort vloertje lijkt.

Re-enactment 3

Uitleg werk:

Het werk is obgebouwd uit drie video's. Ik heb drie keer een emmer laten vollopen met water en dat vastgelegd met een videocamera. 1 keer heb ik de kraan voluit gezet, 1 keer heb ik de kraan zo laag mogelijk gezet en 1 keer heb ik hem ergens in het midden gezet. De video's heb ik allemaal even lang gemaakt. De snelheid waarmee het water stroomt staat in verbinding met de vertraging van het beeld. Ik heb er voor gekozen om de video's af te laten spelen op ouderwetse tv's, bovenop dvd-spelers gestapeld. Ik heb dat gedaan omdat ik een het videobeeld wilde koppelen aan de opstelling, deze bestaan allebei uit twee elementen.

Wat wilde ik met het werk?

In plaats van een eindresultaat wilde ik een proces laten zien. Ik wilde dat alle elementen van het werk met elkaar verbonden waren. Dat is niet helemaal gelukt natuurlijk, maar mijn focus ging uit naar de curve tussen de snelheid waarmee het water stroomt en de vertraging van het beeld, plus dat het minimum en maximum min of meer vaststonden , omdat een kraan bepaalde capaciteiten heeft en een emmer ook en dat zijn de onderwerpen van de video's.

Wat heeft dit werk mij opgeleverd?

Ik merkte dat het werk ook vooral over het medium video ging, want het medium video is tevens een voorwaarde voor het werk. De vertraging leverde bijna spookachtige beelden op, de gloed die terug kwam in de spoelbak ook. Dat zijn dingen die ik niet van te voren heb bedacht, maar toch spelen zij een heel belangrijke rol in het werk.

Dit werk is mijn eerste videowerk. Ik heb nog niet meer video's gemaakt sinds dien, maar dit is een werk waar ik best tevreden over ben, dus ik wil er meer mee gaan expirimenteren.

Wat zou ik anders willen doen?

1)Opstellingsvorm veranderen

Ik heb dit werk geexposeerd op mijn eindexamen. Na lang wikken en wegen heb ik er voor gekozen om het werk te laten zien op ouderwetse tv's maar in principe zou het ook gepresenteerd kunnen worden met beamers die op dvd spelers gestapeld zijn. Ik zou ook nog wel eens feedback willen krijgen op deze opstelling van een publiek.

2) hd kwaliteit

Toen ik het werk gemaakt had heb ik het ook besproken met Peter Bogers. Die zei dat ik het met een hd camera moest filmen en moest kiezen voor een veel cleanere presentatie, namelijk gewoon met flatscreen tv's. Ik wil kijken of dat iets op levert. Ik wil een nieuwe emmer uitkiezen in een nieuwe kleur, ik denk geel. Ik wil het filmen in het kantoortje van Np3 met de geizer in beeld.

3)Nieuw beeld bij het principe

Wat het principe betreft is hetgeen wat ik met video vastleg inwisselbaar. Het moet een proces zijn wat reguleerbaar is. Het kan ook een object zijn wat valt, want de tijd dat iets nodig heeft om te vallen is ook reguleerbaar, dat kan ik regelen met de hoogte. De emmers zijn op een gegeven moment vol, er is een meetbaar punt wat ik kan gebruiken om het werk af te stellen. Maar als ik een stuiterbal laat vallen dan stuitert hij meerdere malen en uiteindelijk ligt hij stil. Daar zitten dus meer punten in die op elkaar afgesteld kunnen worden dmv vertraging/versnelling. In het oude werk tikt een metronoom mee op de achtergrond. Wat die eigenlijk in het werk doet is een beetje onduidelijk. Hij geeft een indicatie van de vertraging en staat haaks op het stromende water omdat hij zo streng is, maar er is eigenlijk geen concrete reden waarom hij er is, hij had er net zo goed niet kunnen zijn want dat had niets veranderd aan het principe. Ik heb de metronoom destijds gekozen omdat ik vond dat hij bijdroeg aan de betekenis van het werk. Ook levert metronoom interessante ritme's op, maar eigenlijk zou het beter zijn als ik een object zou filmen wat deze eigenschappen en tegenstrijdigheden van zichzelf heeft, zodat het niet een losstaand element in het werk vormt. Ik wil graag stuiterballen als object nemen om te kijken hoe dit ervaren word. Is het object in combinatie met een steriele strakke situatie tegenstrijdig genoeg? Of moet ik een ander object nemen? Door stuiterballen te filmen kan ik in ieder geval een ritme creeeren dat niet een losstaand element in het werk is.

Ook denk ik dat het interessant is om een veer te filmen, omdat dat hele sterke ascociaties op levert met de dynamica, net zoals een loden kogel. Ik zou dat interessant vinden omdat ik daarmee kan onderzoeken wat het voor invloed op het werk heeft als je iets neemt waar men dingen mee kan ascocieren. Bij het water zou je namelijk ook een vrij letterlijke ascociatie kunnen hebben, namelijk dat alles stroomt (heracticlus), maar ik vind zelf dat die ascociatie niet in het werk naar voren komt. Ik vind het werk juist heel droog (ha ha), dus dat is juist een tegenovergestelde ascociatie van wat ik er van te voren bij had bedacht. Maar een loden kogel en een veer zijn eigenlijk bijna symbolen op zich denk ik. Misschien werken zulke ascociaties in het werk anders dan dat ik van te voren bedenk, misschien ook niet.

PROMO 17: Marleen Andela

2008-11-27T08:11:00.000-08:00

Marleen Andela

27 november t/m 21 december

open:
donderdag tot en met zondag: 14.00 - 18.00 uur en op afspraak met de kunstenaar

Op 19 december om 20.00 uur vindt de publieke presentatie plaats met om 20.30 uur een artist talk van Marleen.

1:40
40 transparante vlakken snijden elkaar in een diagonale lijn, die wordt uitgevaagd door deze vlakken, totdat hij helemaal verdwenen is. Dan is het vlak vol. Samen met 39 andere PROMO stimulanskaarten kan 1 werk gemaakt worden. Als u van plan bent om op mijn presentatieavond te komen, neem dan de sheet op de uitnodiging mee!

www.marleenandela.com

PROMO KiR (Kunstenaar in Residentie) is een plek waar kunstenaars hun werk zes weken lang inhoudelijk en PROMOtioneel naar een hoger plan kunnen tillen.

Volg Marleen live via cam 01

PROMO: Eveline Smit

2008-11-14T07:44:00.000-08:00

THINSPIRATION?

PROMO 16: Eveline Smit

2008-11-14T05:26:00.001-08:00

PROMO 16: Eveline Smit

2008-11-14T04:44:00.001-08:00

PROMO 16: Eveline Smit

2008-11-14T04:44:00.000-08:00

PROMO 16: Eveline Smit

2008-11-12T15:23:00.000-08:00

PROMO 16: Eveline Smit

2008-11-12T14:11:00.000-08:00

Reactie van coach Madeleine Berkhemer:

Eveline Smit maakt mooi werk, met name vind ik haar eerste 'dagboeken' bij uitstek de beste en dan vooral haar afstudeer 'boekje' (Seventeen). Ik hoop dat ze met deze vrijheid, spontaniteit en ongecompliceerde houding waarmee ze deze afstudeer werken gemaakt heeft nieuwe werken gaat maken.

Mijn idee is dat ze zo min mogelijk opzoek moet gaan naar een 'concept' voor nieuwe werken maar vooral in eerste instantie gewoon veel werk moet maken en dan komt het concept vanzelf wel. Ook mag ze haar interesses/motivaties wat meer ontwikkelen, meer concentratie en durf. Dus kortom niet teveel nadenken gewoon werk maken en dan zie je uiteindelijk wel of het iets wordt!

groet,
Madeleine

PROMO 16: Eveline Smit

2008-11-12T07:31:00.001-08:00

COACHINGverslag Tilly Buij:

Het werk van Eveline bestaat uit verzamelingen foto's, schilderijen, collages en met tape, schaar, stickers en tekst, bewerkte porno- en glossy tijdschriften. Haar betrokkenheid komt het sterkst tot zijn recht in de (prachtige) toegetakelde boekjes. Ze lijken het resultaat van een persoonlijk en noodzakelijk ritueel dat zich beweegt op het spanningsveld tussen het vernietigen en versieren van de onderliggende beeldcodes.

De PROMOperiode van enkele weken werd gebruikt om de uithoeken van haar manier van werken te verkennen om zo tot nieuwe kennis te komen over haar drijfveren en bedoelingen, bovendien om een zekere impasse, die was ontstaan, te doorbreken.

Het resultaat is een confronterende environment. Bij binnenkomst in de PROMOruimte wacht de kijker een bombardement aan mooie vrouwen die, al of niet versierd, omlijst, bejubeld, dan wel zwartgemaakt en ontkend, elkaar de tent uit concurreren in de strijd om onverdeelde aandacht en bevestiging. Tegelijkertijd komt het geheel over als een slagveld van een aan uitputting bezweken leger; de gevallenen zijn met kruisen gecategoriseerd, terwijl de overlevenden ons, zich verder niet bekommerend om hun collega's, blijven toelachen, gelauwerd met guirlandes van bloemen- en vlinderstickers van amper enkele millimeters groot. Hieruit blijkt dat het een werk is van uitersten èn van details, zowel in vorm als in betekenis.

Eveline heeft hierin, naar eigen zeggen, "de poses van de verleiding tot een nachtmerrie gemaakt". Ondanks dat de installatie het persoonlijke en intieme karakter heeft van een monologue intérieur, een dagboek dat voor de gelegenheid opengeslagen is, wordt je als beschouwer toch sterk deelgenoot gemaakt. De lichamelijkheid van de afbeeldingen en haar onopgesmukte omgang met de materialen is daar debet aan en het besef dat we allen onvrijwillig onderdeel zijn van deze verleidingsmechanismen. Uit haar aanpak van de 'exploded view' blijkt eveneens dat ze in korte tijd een groot gevoel voor ruimtelijkheid, presentatie en openheid heeft eigen gemaakt.

De vraag was verder, hoe er in de toekomst wat meer bewegingsvrijheid valt te verwerven om ideeënrijk en intuïtief bezig te gaan met de dingen die ze graag doet, zodat het resultaat nog aan authenticiteit en diepgang kan winnen. Bijgevolg heeft de PROMO de dwingende context van waaruit de kunst ontstond op enige afstand gezet waardoor er andere invalshoeken betreden kunnen worden die ruimte geven voor haar eigenzinnige regie. De door Eveline voorgestelde plannen als vervolg op deze periode, getuigen daarvan.

Tilly Buij

PROMO 16: Eveline Smit

2008-11-03T03:36:00.000-08:00

SELECTIE OBSESSIE Zij wel zij niet

PROMO 16: Eveline Smit

2008-10-29T14:42:00.000-07:00

www.eveline_smit@live.nl

In PROMO van 30 oktober t/m 23 november 2008.

Lijstje voor vandaag:
Ontbijt: glas goedemorgen
Lunch: 3 volkorenboterhammen met salade en cup a soup
Tussendoor: appel + vitalinea
Voor het sporten van 18.00 uur: banaan
Avondeten: salade met kip

Op 14 november juni vanaf 20.00 uur vindt de publieke presentatie van Eveline plaats. Volg de PROMO van Eveline via cam 01 op www.np3.nu.

PROMO 15: Renier Padje

2008-10-24T02:47:00.000-07:00

PROMOtekst door Floor Boogaart:

Ijsvlekken kunnen doorgaans smerig aandoen maar kunstenaar Renier Padje maakt er soms pure poëzie van. Hij heeft de PROMO-ruimte van NP3 afgelopen periode namelijk omgetoverd tot een gestileerde huiskamerachtige setting waarin Padje het smeltproces van banale waterijsjes op experimentele wijze onderzoekt. De spierwitte ‘huiskamer’vormt de drager van kleurrijke ijsvlekken die langzaam de ruimte insluipen. Gemuteerde ijsdruipers en achtergebleven ijsstokjes – soms met aangehechte fruitvliegjes - zijn het resultaat van gebeurtenissen die we niet hebben zien plaatsvinden. Ze vertellen slechts het plot maar laten het ontstaansverhaal achterwege. Er is een verstild moment ontstaan waarin contact met vervlogen tijd wordt gemaakt. Maar hoe maak je dat transformatieproces van het ijs inzichtelijk voor de toeschouwer? Dit is een vraag die Padje tijdens zijn PROMO-periode onderzoekt door diverse proefjes met ijs uit te voeren. Hij zoekt op uiteenlopende wijze naar antwoorden. Zo heeft de kunstenaar bijvoorbeeld waterijsjes laten smelten op een rechthoekige, liggende drager bestaande uit suikerklontjes. Het resultaat is een soort raster waarin het vloeiproces van het ijs wordt uitgekristalliseerd. Dit suikerblok brengt het verloop van de vloeirichting helder in kaart richting de toeschouwer. Ook korte filmpjes waarin het smeltproces versneld wordt afgespeeld bieden meer inzicht. Daarnaast heeft Padje een aantal eenvoudige objecten in de ruimte geplaatst die het karakter van de huiskamer benadrukken, zoals een radiator, een stoel, kleding, en een wit gespoten plant. Op deze objecten heeft Padje ook ijsjes de vrije loop gelaten, gestolde smeltvloeisels blijven achter, die naarmate de tijd vordert intenser worden. De vloeibare uitlopers zijn een relatie aangegaan met de witte alledaagse attributen in de ruimte. Renier Padje zoekt naar de balans in een lading die een object heeft en een lading die het ijs in relatie tot het attribuut heeft. Hiermee doet de kunst van Padje ergens denken aan het werk van Zeger Reyers, die bijvoorbeeld zwammen uit meubels en apparaten liet groeien. In zijn werk combineert Reyers dode objecten, met organische levende materialen. Techniek en biologie worden op een niet functionele manier bij elkaar gebracht. Hoewel het werk van Reyers een inspiratiebron vormt, moeten de attributen in het werk van Padje niet teveel aandacht vragen. Hij geeft de voorkeur aan objecten die niet opvallen in een ruimte, die er eigenlijk altijd al gewoon zijn.

Terug naar de PROMO-ruimte waar Renier Padje als het ware een mini universum heeft gecreëerd waarin een abstracte versie van de natuur wordt nagebootst. Naar eigen zeggen vormt de natuur in al haar facetten het belangrijkste uitgangspunt voor Padje’s werk; De esthetiek of juist de weerzin waarin de natuur zich steeds weer aan ons toont vormen de basis van mijn kunst. Wat mij zo mateloos boeit aan de natuur is het proces waaraan ze al haar producten onderhevig laat zijn. In het bijzonder de chemische processen van bijvoorbeeld ijs dat door een verwarmde omgeving muteert tot water, aldus de kunstenaar. Alles draait om het inzichtelijk maken van natuurlijke en chemische processen in zijn wereld. Materialen vloeien in zijn werk van de ene toestand naar een andere toestand van zijn.
Renier Padje beschouwt zichzelf als een alchemist die proefondervindelijk te werk gaat met allerlei processen waarbij toeval en wetmatigheid elkaar voortdurend beïnvloeden. Een zoektocht naar het onverwachte. Veel wordt in zijn werk aan het lot overgelaten. Het spelenderwijs ontdekken en openstaan voor wat er gebeurt, vormt een belangrijk onderdeel van zijn werk. Er is veel ruimte voor experiment. Toch is het niet allemaal willekeurig wat hij doet. Renier Padje probeert het proces wel te sturen of te manipuleren. De menselijke aanwezigheid is duidelijk zichtbaar in zijn kunstwerken doordat Padje de smeltpatronen op een zeer gestructureerde en gecontroleerde wijze presenteert, dat maakt het minder ‘natuurlijk’ van karakter. Het is een wisselwerking tussen het materiaal en de kunstenaar; of zoals hij het zelf noemt een ‘jamsessie’. Door zeer bewuste keuzes te maken in de uitgangspunten bij het maken van de patronen ontstaat er ‘iets’.

Een opmerkelijk gegeven is dat Padje zichzelf naast alchemist ook als schilder beschouwd. In de zomer van 2008 studeerde Renier Padje af aan de Academie Minerva. De eerste twee jaar van de kunstacademie concentreerde hij zich hoofdzakelijk op schilderijen waarin abstractie centraal stond maar gaandeweg concludeerde Padje dat het materiaal voor hem een te vernauwend karakter heeft. Er is al veel gedaan met verf door de eeuwen heen en daar had Padje naar zijn idee nog weinig aan toe te voegen. Met deze conclusie op zak begon hij zijn zoektocht naar andersoortige materialen als, drop, tandpasta, honing, koffie, tuinkers,en fruit als bruikbaar materiaal voor zijn werk. Het zorgde voor een grote ommezwaai in Padje’s artistieke ontwikkeling. Deze buitenschilderkunstige materialen benaderde hij wel als verf, door ze toe te passen op traditionele dragers. Zo bracht hij bijvoorbeeld een grote hoeveelheid honing aan op een linnen doek, liet het geheel invriezen en bevestigde het doek vervolgens aan de wand, waardoor de honing zijn eigen uitweg zocht door uit het doek naar beneden te sijpelen. Prachtige foto’s zijn slechts een restant en zijn getuigen van dit proces. Dit materialenonderzoek vormde voor Padje een aanzet om te gaan experimenteren met ijs. In het derde jaar van de academie bevestigde hij in plastic verpakte ijsjes aan de wand met punaises, door de warmte droop het ijswater naar beneden via de muur halverwege de vloer. Wat overblijft, is een soort aquarel bestaande uit smeltpatronen die door het tijdsverloop in elkaar over vloeien en van kleur veranderen.

Na dit ijsexperiment stapte Padje toch weer over op het medium verf door allerhande soorten fruitstukken te gaan beschilderen. Wat voor een vervreemdend effect zorgt, het fruit krimpt door het rottingsproces maar het behoud een frisse kleur door de verf. Voor zijn eindexamen zette hij het medium verf wel op zeer ludieke wijze in, namelijk; hij begon verf te vermengen met ei en ging het vervolgens bakken. Hij presenteerde het onder de merknaam Painteat; voeding voor de geest. In mooi grafisch vormgegeven magnetronbakken of pizzadozen werden deze aan het publiek aangeboden. Deze vorm van presentatie lijkt een knipoog naar het business-art werk van de Nederlandse kunstenaar Servaas die in de jaren tachtig een handel begon in ingeblikte vislucht. Volgens Padje lag de nadruk in zijn eindexamenproject teveel op het eindproduct in plaats van het maak of transformatieproces, en was dus niet helemaal naar zijn eigen tevredenheid, maar het businessart- aspect blijft Renier Padje wel trekken. Op het moment dat ik hem interview fantaseert hij om de overblijfselen van zijn PROMO-presentatie in te blikken en die tentoon te stellen. Is er nu een nieuwe Servaas opgestaan?

PROMO 15: Renier Padje

2008-10-18T03:20:00.001-07:00

40x40 cm, radiator, waterijs

PROMOcoaching Tanja Smeets:

REACTIE Tanja Smeets:

Een 4 meter lange rij met druipende ijszakjes langs de muur. De lekkende zakjes vormen kleine gekleurde stroompjes langs de muur. Smeltend waterijs. Water en kleurstof. Op de vloer ontstaat een grote plas water en daarin een mix van kleuren.

Renier wil in zijn werk processen zichtbaar maken. Smelten, vloeien, vervormen, verotten, verhitten.
Hij laat in zijn beelden de veranderingen en bewegingen zien die daardoor ontstaan. In eerste instantie is zijn onderzoek gericht op die pijlers: het (oncontroleerbare) proces, de tijd, de transformatie. Hij laat honing van een schilderij druipen. Maakt schilderijen met drop en drippings van gesmolten kinderijsjes. Het publiek moet ter plekke aanwezig zijn om getuige te kunnen zijn van het beeld dat ontstaat. Renier is geïnteresseerd in het filmische, meer dan in een statisch beeld.

Na deze onderzoeken is hij verf gaan frituren, daaruit ontstonden koraalachtige felgekleurde vormen.
Voor zijn eindexamen ging hij naar aanleiding van het frituren, pizza’s en magnetron maaltijden van verf maken die hij presenteerde in een winkelwagen. De nadruk kwam te liggen op het ontwerp van de verpakking en de presentatie. Dit ging een grotere rol spelen dan het oorspronkelijke onderzoek.

NP3
In het atelier zweeft een grote bos met helium gevulde ballonnen, daaraan komen tijdens de eindpresentatie zakjes met gekleurde ijsjes te hangen. Door een gaatje in het zakje zal het smeltwater naar buiten druppelen. Aan de muur hangen 2 radiatoren. Daarin zijn glinsterende sporen van opgedroogd gesmolten ijs te zien en stokjes uit de ijsjes. Op de grond ligt een rechthoekig “tapijt” van suikerklontjes, gekleurd door gesmolten ijs. Erbovenop liggen de ijsstokjes. Aan de wand hangt schuin een witte rok, waarop rode ijsvlekken te zien zijn.

Het lijkt alsof Renier naar dragers zoekt voor de amorfe materie die hij gebruikt voor zijn beelden.
Hij zoekt die dragers in vastere vormen, bijvoorbeeld textiel, kleding, suikerklontjes, of in het extreemste geval, de magnetron maaltijden. Hoeveel dragers heb je nodig om het proces, de beweging en de verandering te laten zien? En heb je die vaste vorm wel nodig? Het lijkt alsof hij niet vertrouwd op het onderzoek zelf en de beelden die daaruit voortvloeien.

Over dit dilemma hebben wij tijdens mijn tweede bezoek gesproken. Wanneer zijn werkelijke fascinatie uitgaat naar het zichtbaar maken van een proces van verandering, op wat voor manier wordt dit dan echt helder? Hij noemt zelf een performance met auto’s die door plassen verf rijden. Dan ontstaat het beeld vanuit de handeling, zonder er ingrediënten bij te halen die afleiden van het oorspronkelijke onderzoek.
Dit lijkt mij een heel goed uitgangspunt voor vervolgonderzoek. Daarom denk ik dat de werkperiode bij NP3 heel goed is geweest, hij heeft zijn beweegredenen onderzocht, ook door hele verschillende gesprekken aan te gaan met coaches. Aan het eind van de werkperiode leidde dit ook tot conclusies en keuzes, die -hopelijk!- zichtbaar worden in volgende werken. Ik vond de gesprekken met Renier erg leuk en voor mij was het bijzonder om twee middagen de tijd te hebben om het werk en Reniers ideëen te leren kennen.

PROMO 15: Renier Padje

2008-10-18T03:09:00.001-07:00

12 oktober

PROMOcoaching Taco Stolk:

Het werk van Renier Padje balanceert op verschillende tegenstellingen. Het bezit een overduidelijke, kleurige speelsheid waardoorheen een zekere duistere vernietigingsdrang zichtbaar is. Het heeft een strakke, geometrische basis die weer teniet wordt gedaan door de processen die Renier op zijn constructies loslaat. Bovendien heeft het werk een duidelijke conceptuele signatuur, terwijl er tevens een onontkoombare anekdotiek in wordt gesuggereerd.

Die dubbelheden dragen zeker bij aan de frisheid van Reniers werk, maar kunnen ook een valkuil blijken. De aanschouwer van het werk kan soms niet helemaal zijn/haar vinger leggen op de bedoelingen van het werk. Renier zelf geeft bijvoorbeeld aan niet bezig te (willen) zijn met het anekdotische aspekt van het werk. Door het gebruik van herkenbare elementen uit de wereld, zoals waterijsjes, suikerklontjes en ballonnen, moet de kijker echter vanzelf denken aan (verstoorde?) vrolijke jeugdherinneringen. Dat kan een spannend element aan het werk toevoegen, mits hier bewuster mee wordt gecomponeerd. Om het weg te nemen, zoals Renier wil, kan beter worden gewerkt met elementen die minder connotaties op dit soort vlakken hebben.

Dat heeft een bijkomend voordeel, en dat is dat het vormonderzoek op die manier een groter draagvlak kan krijgen: abstractere vormen nodigen uit tot meer experimentatie met de basale fysische processen waarmee Renier graag werkt. Een formeler onderzoek naar eenvoudige processen uit de schei- en natuurkunde kan het werk naar een hoger plan trekken zonder dat het daarmee hoeft in te boeten aan vrijheid van vorm.

Een samenhangend aspekt is Reniers gebruik van toevalsprocessen. Werken met toeval is veel lastiger dan men meestal beseft. Puur toeval straalt, paradoxaal genoeg, vrijwel altijd hetzelfde uit: niets. Vanuit het (op zichzelf interessante) idee om een zekere objectiviteit in het werk te bereiken dreigt het nu hier en daar onverschilligheid in de vorm uit te stralen. De truc is om toeval altijd zorgvuldig 'in te kaderen': precies te bepalen binnen welke grenzen het toeval zijn gang kan gaan. Hierdoor wordt de schoonheid van het toevalsproces juist meer benadrukt en het effect van objectiviteit beter belicht. Een andere oplossing is om niet met puur toeval te werken, maar met algoritmes. Een eenvoudig algoritme kan al leiden tot verrassende vormvariaties, die daarbij zeker ook de gewenste objectiviteit laten zien.

Als Renier energie steekt in de ontwikkeling van deze aspekten denk ik dat zijn oeuvre een zeer interessante wending kan nemen. Zijn huidig werk heeft vele kanten die me erg bekoren. Ik bouwde snel een relatie op met de getoonde werken. Bovendien heeft Reniers aanpak volgens mij een groot groeipotentieel. Daarvoor is wel gerichtere studie en onderzoek nodig. Maar dat is sowieso de leukste kant van het kunstenaarschap.

Taco Stolk

PROMO 15: Renier Padje

2008-10-18T02:43:00.000-07:00

10 oktober, in de ochtend.

9 oktober 19.15

9 oktober 19.00

9 oktober 18.45

9 oktober 18.30

9 oktober 18.15

9 oktober 18.00

9 oktober 17.45

9 oktober 17.30

9 oktober 17.15

PROMO 15: Renier Padje

2008-10-13T00:48:00.000-07:00

11 oktober

PROMO 15: Renier Padje

2008-09-22T02:08:00.000-07:00

21 september

PROMO 15: Renier Padje

2008-09-19T15:42:00.001-07:00

19 september

PROMO 15: Renier Padje

2008-09-18T10:44:00.002-07:00

16 september

PROMO 15: Renier Padje

2008-09-18T10:44:00.001-07:00

COACHINGverslag Rob van de Werdt

Verslag van enkele bezoeken aan de PROMOactiviteiten van Renier Padje in NP3 te Groningen.

Na de uitnodiging van Renier bezoek ik zijn website en maak kennis met zijn werk. Het werk refereert voor mij sterk aan schilderkunst en door het gebruik van consumptieartikelen aan pop-art. en de minimal-pop van Thomas Rentmeister.
Daarnaast vraag ik me af of het werk ook een geëngageerd aspect in zich heeft door het inzetten en verspillen van voedsel. Het zijn mooie voorbeelden die passen in de traditie van conceptuele schilderkunst. Drop, honing, tandpasta, koffie en ijs worden ingezet als verf. Tijdens zijn eindexamen lijkt hij definitief af te rekenen met de traditionele schilderkunst door verf als voedsel in te zetten; gebakken, gevuld, verpakt en te koop aangeboden.
De referentie aan de schilderkunst, het conceptuele en het zinloze, verspillende karakter in het werk spreken mij aan. Uit de geschreven visie op de site spreekt vooral zijn fascinatie voor natuurlijke processen. Ik mis de referentie met schilderkunst en de relativering dan wel het engagement. Naast de verhouding tot de schilderkunst spelen aspecten zoals humor, onderzoek en de fascinaties voor het proces een rol. Ik ben nieuwsgierig geworden naar de intenties van de kunstenaar en hoe hij deze wil inzetten en naar buiten toe wil communiceren.

Voor PROMO heeft Renier het smelten van waterijs als uitgangspunt gekozen. Hij heeft hier al eerder een werk mee gemaakt waarbij hij de ijsjes laat smelten nadat hij ze op een lijn aan de muur heeft gehangen. Het heeft gelijkenis met het werk van Morris Louis en Eric de Nie behalve dan dat de verf nu gesuikerd en gekleurd water is geworden.
In NP3 heeft hij een witte ruimte gecreëerd, die refereert aan leefruimte bestaande uit o.a. een witgemaakte bank en plant. De ruimte dient als basis en vormt de drager voor het smelten van de waterijsjes. Het beeld ontstaat doordat de smeltende kleurstof van de ijsjes zijn weg zoekt langs de in de ruimte aanwezige geabstraheerde voorwerpen. Het lijkt me een goed idee en ben nieuwsgierig hoe de compositie van het werk overgeleverd wordt aan de vorm van de drager, het interieur. Ik vraag me wel af hoe lang het smelten van waterijs interessant blijft en of de mogelijkheden niet snel uitgeput raken.
Daarnaast ben ik nieuwsgierig hoe het onderzoek, het schilderkunstige aspect en het procesmatige zich verhouden binnen het werk. De verhouding tot de schilderkunst is helder. Maar het onderzoeksgehalte vraagt meer feitelijk resultaat; wat zijn de doelen en wat de resultaten van het onderzoek. In hoeverre levert het resultaat genoeg stof op om het onderzoek te verfijnen en te verdiepen. De aanzet tot onderzoek lijkt er wel te zijn, maar de uiteindelijke aandacht ligt dan toch bij de fascinatie voor het proces en niet zozeer bij de resultaten van het proces. De fascinatie voor de schoonheid van het smelten van het ijs en de reactie van de vloeistof.
Via de site volg ik de ontwikkelingen. Het smelten van het ijs in witte kleding leveren een paar bijzondere resultaten op. Het rokje waarbij de ijsjes in de zakken zijn gesmolten is geraffineerd opgehangen zodat het proces minder op de voorgrond treedt en de verwijzing naar de schilderkunst groter wordt. Dat geldt ook voor de verwarmingselementen waarop ijsjes zijn gesmolten, door de maat en hoe ze zijn opgehangen lijken het schilderijen geworden.
Het werk gaat Natuurlijk over meer dan schilderkunst. Er worden verschillende aanzetten tot onderzoek verricht o.a. door het smelten van andere soorten ijs.
Het meest feitelijke en formele onderzoek gaat over hoe verschillende soorten papier ecoline aanzuigt en doorlaat. Maar ja, er zijn veel soorten papier,verf en inkten om er een onderzoek van te maken. Volgens mij ligt de fascinatie van Renier niet bij dit soort onderzoek. Het proces van het smelten van de ijsjes is altijd en overal aanwezig maar lijkt vooralsnog een secundaire rol te hebben. Behalve bij het vlak suikerklontjes waarop het ijs gesmolten wordt krijgt het proces prioriteit, door het steeds opnieuw smelten raak je gefascineerd hoe het gekleurde suikerwater zich over het suikerveld verspreidt en langzaam de ondergrond wegvreet en oplost. Ook bij de video-opnamen van het smeltproces is de focus alleen op het proces gericht en spelen andere interpretaties geen rol. Door meerdere opnames van smeltende ijsjes te tonen zou het onderzoekende karakter en de fascinatie voor het proces benadrukt kunnen worden. Een ijsje smelten geeft blijk van verwondering, tien ijsjes smelten laten de fascinatie zien en geven onderzoek aan.

In de eerste maand heeft Renier veel mogelijkheden uitgeprobeerd. Ik had niet verwacht dat er zoveel uit waterijsjes als materiaal te halen valt. Nog steeds kan ik er niet de vinger op leggen waar de werkelijke intenties van Renier liggen. De ene keer bij het onderzoek, de andere keer bij de schilderkunst en altijd weer bij die fascinatie voor het proces. Het blijft voor mij een mysterie hoe de fascinaties zich tot de relativerende houding van de kunstenaar en de humor in het werk verhouden.
Ik wil er achter komen waar de drijfveren liggen. Het gaat hierbij niet om het werk te kunnen analyseren of omdat ik vind dat er keuzes gemaakt moeten worden. Het lijkt me van belang om bewust te zijn wat de intenties zijn van je werk. Het voordeel is dat je de invalshoeken kunt inzetten of gebruiken om gemakkelijker keuzes te maken, scherpte aan te brengen, accenten te leggen, de puntjes op de i te zetten of om er inspiratie uit te putten.

Na twee lange sessies zijn we tot de conclusie gekomen dat het werk ontstaat vanuit een schilderkunstige basis maar niet over schilderkunst gaat. Onderzoek speelt wel een rol maar het draait vooral om de fascinaties voor het proces, met name voor het esthetische karakter ervan. Het resultaat is bijzaak. De intenties en daarmee de essentie van het werk ligt in de schoonheid van de processen besloten. Waarschijnlijk zijn kunstenaars als Jan van Munster, Benoit Goupy, Zeger Reyers of zelfs Olafur Eliasson interessant om eens te bestuderen.

Bij de eindpresentatie werd ik toch weer verrast door een nieuw idee. Ballonnen met ijsjes, als een wolkendek waaruit het gekleurd water regent. Een poëtisch beeld, verhalend en met humor gebracht en het proces ondergeschikt aan het idee. Natuurlijk zou het groots en meeslepender kunnen worden gepresenteerd door het plafond van de ruimte volledig te bedekken met ballonnen en honderden ijsjes een ware stortbui te laten veroorzaken. Een mooi idee om elders nog eens uit te voeren in volle glorie.

Ik ben benieuwd naar de ontwikkelingen, hoe de schoonheid, esthetiek, alchemie of het spel met schilderkunst in de toekomst zullen worden ingezet. De humor en relativerende houding lijken me een goede basis te vormen om de fascinaties binnen het fenomeen kunst kracht bij te zetten.

Trouwens mijn nieuwsgierigheid wordt nog steeds geprikkeld door het idee van de kleurstof spuitende plantensproeiers. Of toch in het kleurrijk blussen van dat brandje. Hou me op de hoogte.

Rob van de Werdt

15 september

PROMO 15: Renier Padje

2008-09-18T10:44:00.000-07:00

13 september

PROMO 15: Renier Padje

2008-09-18T10:27:00.000-07:00

12 september

PROMO 15: Renier Padje

2008-08-29T02:05:00.000-07:00

www.renierpadje.nl
contact@renierpadje.nl

In PROMO van 4 september t/m 26 oktober 2008

Positioneren, water, ijs, kleurstof, ordenen, herordenen, manipuleren en samenbrengen. Een proces van ruim 7 weken waarin alles samenvloeit tot een omgeving die continu evolueert. De witte tentoonstellingsruimte als tijdsvacuum waarin kleurstof zijn weg zoekt in de ruimte en de grenzen aftast van schilderkunstige tradities.

Op 24 oktober van 17.00 tot 19.00 uur vindt de publieke presentatie van Renier plaats.
Volg de PROMO van Renier op www.np3.nu via cam 01.

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-27T05:57:00.000-07:00

Rik & Peter Luining @ NP3

Onderwerpen die we aanraakten tijdens ons gesprek. Nieuwste youtube werk van Rik. In dit werk zet Rik voor het eerst zijn materiaal, dat hij van youtube haalt en resampled, ook weer (voor iedereen toegankelijk) terug op youtube. Zodat youtube door hem voor het eerst gezien/ gebruikt wordt als een echt podium. Aangezien het hier om een nieuwe stap en moedige stap in zijn werk gaat, maakte het mij nieuwsgierig naar waarom juist deze stap en waarom deze andere context. Vragen die voor Rik nog niet helemaal bleken te zijn uitgekristalisseerd wat gezien de prilheid van deze stap in zekere mate ook niet verwonderlijk is. Vervolgens richtten we ons op de Riks voorkeuren wat kunst betreft. Hierbij werd duidelijk dat naast een voorkeur voor intuitief werk er bij Rik ook een sterke interesse is in streng conceptueel werk. Dieper ingaande op beide typen werk bleek er naast een helder aanwezig abstract inzicht er nog niet zoveel aandacht te zijn besteed over het plaatsen zijn eigen werk in een bredere kunstcontext. Als laatste toonde Rik mij een ouder werk getiteld "Audio Massage". Toen hij over dit werk begon te vertellen vielen bij mij ook de eerder getoonde werken op hun plaats. Voor dit werk werden alledaagse dingen als kam en appel op een totaal andere manier gebruikt (als instrumenten). Iets dat je ook terugziet in de youtube videos waar banale footage wordt gedeconstrueerd. Concluderend zou je kunnen stellen dat gegeven de diversiteit van de verschillende werken die Rik tot nu toe presenteerde het geheel op het eerste gezicht een onsamenhangende indruk maakt. Echter als het op een andere/ duidelijker manier zou worden gepresenteerd, dus voorzien van kunstcontext en persoonlijke noten, worden de verbanden duidelijker. De laatste twee punten (kunstcontext en persoonlijke noten) zijn vooral belangrijk waar het gaat om het nieuwste werk dat voor het eerst ook in een niet kunstcontext wordt geplaatst. Wat er nog wel opgemerkt dient te worden is dat veel van Riks werken los van elkaar gezien in de meeste gevallen weinig uitleg behoeven en zonder enige kennis van zaken voor de toeschouwer tot zich zijn te nemen.

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-26T03:10:00.000-07:00

Een psychedelische en utopische visie op het
internet, 10 jaar terug..

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-25T16:21:00.001-07:00

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-24T17:47:00.000-07:00

[Prototype] voor [De Zwembandjes Van Het Kunstdiscours]

related posts (2)

TODOIST (subblog)

2 statements

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-24T17:27:00.000-07:00

associatieve interventie in YouTube clip /
orgineel aangeleverd door Daniel Dennis de Wit

as·so·ci·a·tief (bijvoeglijk naamwoord)
	1	door verbinding van bewustzijnsinhouden en verwante voorstellingen gevormd, daarop berustend

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-22T17:29:00.000-07:00

a similar video was made for the YouTube context

a similar video was made for the Wordpress context

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-21T07:13:00.001-07:00

Verslagje van Koert:

Rik & Koert @ NP3

Rik start de ontmoeting met het tonen van een aantal video's. Onmiddelijk valt op dat hij een bijzondere sensibiliteit heeft voor associatieve videomontage. Rik toont hier een ambachtelijke kwaliteit die je weinig ziet. Dat is mooi. Conceptueel zijn de video's niet zo duidelijk. Rik gunt het zichzelf om meerdere concepten tegelijk in een video toe te laten. Is dit ambigue rijkheid of gewoon onduidelijk? Accoord, Rik Möhlmann (NL, 1980) collects and recycles representations from a wide variety of discourses and subcultures by letting them meet and collide. Maar wat wil deze man? Wat is de urgentie? Een quote in de Ophra Winfrey show van een man die taal wil afschaffen biedt enige houvast.

We hebben veel gesproken over ons gedeelde mediabewustzijn: De niet te onderschatten impact van mediaervaringen op de menselijke belevingswereld. Hoe hier als kunstenaar in te intervenieren? Hoe hier iets aan toe te voegen?

Na een paar uurtjes babbelen en werk bekijken realiseerden we ons dat we wel erg veel spraken over de betekenis van kunst ten opzichte van andere disciplines en over de verschillende podia om werk te presenteren. Dit is relevant voor Rik omdat hij duidelijk bezig is om zich buiten de geeigende expositie podia te orienteren. Het moge duidelijk zijn dat een video op youtube iets heel anders betekent dan een video in een witte expositieruimte. Rik is duidelijk aangetrokken tot de vrijere contexten, wat ik toejuich. Als je jezelf als kunstenaar serieus neemt, neem je niet de kunstwereld, maar de echte wereld als podium. Het is echter ook belangrijk te realiseren wat de 'affordances' van de diverse contexten zijn. Rik is hier mee bezig. Wordt vervolgd.

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-16T16:43:00.000-07:00

Hoewel ze simultaan zijn geboren, waren 'De Zwembandjes Van Het Kunstdiscours' en 'ThouTubus' inmiddels mijlen ver uiteen gedreven. Een reunie tussen de twee levert een bijna voor de hand liggende ontmoeting op in een nieuw logo voor ThouTubus:

ThouTubus

De Zwembandjes Van Het Kunstdiscours

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-15T16:28:00.000-07:00

TODOIST (subblog)

'De Zwembandjes van het Kunstdiscours' - upgrade van idee-status naar project-status. Dit wil zeggen: opgenomen in mijn online list-/taskmanager TODOIST - een tool geinspireerd op GTD.

Elk screenshots laat de progressie zien in dit project. Dit is een eerste verkenning van het publiceren van elke fysieke handeling in de context van een totaal cognitief gedistribueerd leven.

[prototye] voor [De Zembandjes Van Het Kunstdiscours]

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-15T16:16:00.000-07:00

Een verslagje van Arie Altena in een lijst met onderwerpen waarover we zoal gepraat hebben in PROMO op vrijdag 13 juni: David Foster Wallace, The Broom of the System, E in Pluribus Unum, A Supposedly Fun Thing I'll never do Again, voorbij de postmoderne ironie, afrekenen met de Amerikaanse postmodernistische fictie, de ironische afstand en metafictionele grappen bewerkstelligen hetzelfde effect als de televisie. Dit alles in 1990. Dave Eggers boeken mogen populairder zijn, maar vergeleken bij DFW's werk is het allemaal eerder simpel en plat, Infinite Jest: de invloed van media op de mens, alle soorten media, van televisie tot schimmels. Het onhandige van het niet hebben van een laptop. De muis van andermans computer gebruiken en steeds de weg kwijtraken, steeds gebeurt er iets onverwachts, omdat wat in jouw browser de google-box is, hier een zoek-in-youtube-box is. ThouTubus. Video's verzamelen. Als materiaal. Hoe vind je goede video's? Reactievideo's maken. Muziek bij een youtubevoetfetisjvideo. Een oproep op Thoutubus. My Little Nijlpaard versie 1, 2006. De reenactement uit 2008, helemaal gemaakt uit found footage – youtubefootage -. Veel sterker. Betekenissen zijn aangezet door gebruik van specifieke footage en geluid. De structuur was gegeven – dan daarbij beeld kiezen, uit vele mogelijkheden. Ken Jacobs. Elektriciteit is onze hobby. Oorbeek. Fietsen, het maken van routekaartjes als metafoor voor omzervingen op het internet (idee van Rik). Mp3-blogs. Verzamelen. Videotapes. Hoe je werkt en het belang van al de dingen die je doet die juist niets te maken lijken te hebben met je project. Audio Massage. De zwembandjes om de kunstliefhebber of de kunst drijvende te houden op de woeste zeeën (metaforen) – met Metropolis M of de Witte Raaf. Het belang van de keuze van presentatievorm. Wat werkt? Waar werkt het verhaal het best? In welke vorm?

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-14T17:37:00.000-07:00

ThouTubus

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-12T18:20:00.000-07:00

Chat with Daniel Dennis de Wit

Daniel Dennis de Wit to me

show details 11:56 PM (3 hours ago)

11:13 PM Daniel: erg goed dat je je filmpjes nu meer transmediaal zijn

was bang dat je in het hypermediale zou blijven hangen

11:14 PM geenszins waren m'n twijfels terecht... ik bied nederig u mijn verontschuldigingen aan

me: :)

11:15 PM Daniel: heeft vincent dat boek van me al opgehaald?

11:16 PM me: de bezum van het systeem? nee. zal ik het anders meenemen naar np3?

Daniel: is vinnie daar dan regelmatig?

jij mag het ook wel lezen

11:17 PM me: het lijkt me een interessant boek. ja laat ik dat doen. als hij langs komt is ie voor hem..

Daniel: ja cool

http://en.wikipedia.org/wiki/David_Foster_Wallace

hij is m'n grote held

11:18 PM hij zal ons helpen uit de post-modernistisch modderpoel van ironie te geraken

11:19 PM me: :) ben benieuwd naar zn boek. nog ff 'de val' van camus uitlezen

dunnetje

Daniel: heeft dat iets met de zondeval te maken?

11:21 PM me: hmm moment.. 'De man en de kinderen worden eigenlijk in een val gelokt en aan
het eind van het verhaal valt ze in een put daarom de titel De val'

Daniel: ah

ik had het mis

me: tjah

Daniel: kan gebeuren

me: blijkbaar

Daniel: ben ook maar een mens ten slotte

11:22 PM me: compleet met beperkingen

Daniel: en de wil tot verbetering

11:25 PM me: onbevredigbaar, doch eeuwig volhardend in de hunkering naar opblaasbaar vee.

Daniel: iets in die geest :)

11:27 PM me: morgen komt arie altena op bezoek. nog ff beetje voorbereiden en dan mijn vermoeide hoofd trakteren op een fabeltjeskrant kussen..

Daniel: :)

goed dat je de poet in jezelf blijft aanhalen

11:28 PM morgen heb je een inlog voor rechthoek.nl

me: ik ben vereerd

11:29 PM Daniel: ik wil misschien wel af van artbrainfart...

me: hmm..

verkopen?

Daniel: geen belangstelling voor

11:30 PM me: op marktplaats zetten.

Daniel: lol

ik denk dat m'n enige waardevolle domein rechthoek.nl is

me: over marktplts gesproken.. ff snel kijken of er nog zwembandjes in de aanbieding zijn...

Daniel: lol

11:31 PM had je dat plaatje van de metropolism zwembandjes zelf ge-edit?

me: ja. wil die fotoshop schets in materie realiseren..

Daniel: echt supervet

11:32 PM als je het een beetje netjes en straak maakt, wil ik het misschien wel kopen ;)

strak

me::) haha cool! misscxhien op de achterkantjes statement en antistatement.. wat denk jij?

Daniel: die koud en warm?

ja doen

me: ja die

moeten ze wel effen zijn

11:33 PM Daniel: hoop dat je dat kan vinden

er staan meestal veiligheids-dingen op

me: ja

Daniel: anders kan je misschien zelfde kleur plastic eroverheen plakken

of vinyl-stickers

11:34 PM moet je aan iemand vragen met veel materiaal-kennis

bernaud of jeroen ofzo

bernaud is in dublin

11:35 PM me: ja goeie tip!

11:36 PM Daniel: of eerst je digitale-schets, ook ff schetsen op echte zwembandjes

met stift ofzo

en daarna een nette versie maken

laten maken

11:37 PM me: http://www.marktplaats.nl/index.php?url=http%3A//kopen.marktplaats.nl/search.php%3Fq%3Dzwembandjes%26sourceid%3Dmozilla-search

Daniel: allermooist is denk ik idd effen zwembandjes, en dan erop zeefdrukken

me: blijft dat op plastic..?

elastisch..

Daniel: zeefdrukken kan op alles

hangt van de verf af

11:38 PM me: mijn mam kan ook zeefdrukken, is ze mee afgestudeerd in ..?1988?

in enschede

Daniel: cool heeft z'n zo'n zeef?

11:39 PM me: nee, maar wel een netwerk van zeefteefen

vermoed ik

Daniel: lol

11:40 PM me: ze zullen het ook wel goed doen in de display..

van np3

Daniel: oeh ja

me:

11:42 PM wou nog ff wat posten op blog.. wellicht deze chat publiceren..

11:43 PM Daniel: mijn toestemming heb je

11:44 PM me: thnx

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-12T15:09:00.000-07:00

PROMOtekst door Josien Beltman

De video’s van Rik Möhlmann zijn een samenraapsel van zelfgeschoten materiaal en geleende beelden van het internet. Schokkerig gefilmde scènes worden afgewisseld met verstilde momenten waarbij de camera afdaalt onder water. Het oorspronkelijke geluid is in veel situaties vervangen door zelfgecomponeerde audiofragmenten, die veelal zijn geproduceerd met huis- tuin- en keukenobjecten als knikkers in bakjes met water, borden en bestek.
Hoewel film zijn belangrijkste medium lijkt, profileert Möhlmann zich nadrukkelijk als mediakunstenaar. Het bestempelen van zijn werk als videokunst beschouwt hij als een te beperkte omschrijving van zijn activiteiten. Bovendien speelt ‘medium’ als theoretisch concept een belangrijke rol in zijn denken over kunst. Het gegeven dat media veelvuldig worden ingezet om een zo transparant mogelijke blik op de werkelijkheid te bieden, maar tegelijkertijd een zuivere objectieve kijk in de weg staan, fascineert hem zeer. Zo wil een schilderij een doorkijkje zijn naar de ons omringende wereld, maar uiteindelijk is het slechts verf op een doek waarmee de maker zijn visie communiceert. Deze tegenstrijdigheid, die door Möhlmann wordt aangeduid als ‘verdubbeling’, is een belangrijk uitgangspunt voor zijn eigen werk.
Zo maakte hij voor zijn eindexamen aan Academie Minerva de ruim drie minuten durende video My Little Nijlpaard: Original (2006). In deze collage van eigenhandig gefilmde beelden en van internet geplukte amateuropnames worden ogenschijnlijk willekeurig samengebrachte beelden met elkaar afgewisseld. We zien zwemmende nijlpaarden in een aquarium, discussiërende mensen in beschonken toestand en dansende plastic voetballen in ruig stromend water langs komen. Door verschillende bronnen naast elkaar te tonen of over elkaar te plakken wordt volgens Möhlmann duidelijk op welke uiteenlopende manieren een medium gebruikt kan worden.
Maar is de bewustwording van de ‘verdubbeling’ ook de voornaamste reactie die bij de beschouwer wordt opgeroepen? In eerste instantie leveren de collages grappige, goed gevonden of enigszins bevreemdende situaties op. De afwisseling van totaal verschillende beelden en omstandigheden is voor de hedendaagse kijker zozeer gemeengoed, dat het beoogde bewustwordingsproces wellicht niet direct in gang wordt gezet. De kracht van het werk schuilt dan ook niet zozeer in het afwisselend tonen van verschillende ‘perspectieven’, maar in de betekenisvolle combinaties van beeld en geluid. Op het moment dat de camera in My Little Nijlpaard naar beneden zakt om de onderwaterwereld te filmen en het onophoudelijke geruis van stromend water plaats maakt voor een rustgevend zelfgecreëerd geklots, treedt de bewustwording in. Zowel beeld als geluid ‘tonen’ ons water, maar toch werkt het bevreemdend. Hoewel het water klinkt als water, zou het in deze omstandigheid in werkelijkheid anders klinken. Door de bevreemdende klanken ontstaat er een afstand tussen het beeld en de kijker en wordt laatstgenoemde eerder een beschouwer van het medium - in dit geval video - dan dat hij er door meegevoerd wordt.
De combinaties van beeld en geluid zijn ook zeer betekenisvol in de zin dat klanken het beeld een totaal andere landing kunnen geven en omgekeerd. Treffend voorbeeld is de korte video Tone Fetish (2008). Uitgangspunt was een op internet gevonden amateurfilmpje van een jonge vrouw gezeten op een bed. Ze heeft haar blote voeten vlak voor de camera geplaatst die zich aan het voeteneind bevindt en beweegt haar tenen willekeurig op en neer, zonder de intentie te hebben om een ritme aan te geven. Möhlmann, in wiens hoofd direct een muziekstuk ontstond bij het zien van de video, heeft er droge tonen van een accordeon overheen geplakt die de beweging volgen. Als gevolg van de interventie is de aanvankelijk aanwezig erotische lading totaal verdwenen en is de aandacht meer naar de (beweging van) de voeten verplaatst.
Daar waar de zelfgemaakte geluiden zijn verwoven met beelden, wordt de in aanleg aanwezige menselijke neiging tot associëren het sterkst aangewakkerd. Omdat het geluid niet precies overeenkomt met wat men ziet, ontstaat er ruimte voor eigen invulling. Een dergelijke ervaring vormde voor zelf Möhlmann aanleiding het medium geluid verder te exploreren in zijn werk. ‘Tijdens een vakantie lag ik ’s ochtends in m’n tent en hoorde allemaal geluiden om me heen die ik niet precies kon thuis brengen: gekraak, geritsel, getik van borden en bestek. Ik ben toen op het idee gekomen om audiomassages te gaan geven (maken van zachte geluiden middels onder meer gebruiksvoorwerpen rondom iemands hoofd). Geluid staat meer opzichzelf en draagt minder referenties in zich.’
Zelf omschrijft Möhlmann zijn werkwijze ook wel als ‘spelen op professioneel niveau’. Op een associatieve wijze bouwt hij een betekenisvol knip- en plakwerk van beeld en geluid. Maar zijn werk is niet geheel vrijblijvend. Tegelijktijd streeft hij er ook naar het ingesleten kijk- en denkpatroon van mensen te doen wankelen, als is het maar voor even. Zijn recente stap om de kunstruimte ‘als podium’ te verruilen voor het internet kan misschien ook in dit licht gezien worden. Tijdens PROMO heeft hij verschillende filmpjes gemaakt die via het You Tubeaccount Thou Thubus direct op het internet zijn (terug)geplaatst, om zodoende een relatief argeloos publiek te bereiken dat onvoorbereid is op kunst of een ‘artistieke interventie’.

Josien Beltman

rikmohlmann.com

ThouTubus

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-11T16:03:00.000-07:00

Gevraagd: suggesties voor de ThouTubus recyclebox ..want zoekend naar beeldmateriaal is het makkelijk verzuipen in de oceaan van zoek-opties (een paar miljard video's). Het paradoxale is dat er zo veel beelden zijn dat je al snel afdrijft en met lege handen aanslpoelt. Mijn zwembandjes zijn nog niet lek, maar er is een storm op komst, ik voel het aan m'n water..

Over oceaanwater en zwembandjes gesproken; vlak voor mijn intrek in deze visitekaart heb ik twee complementaire statements over de hedendaagse beelden kunst gezet, wat leidde tot een (min of meer waterdichte?) metafoor:

Koud Statement: Omdat de heendaags beeldende kunst geplaagd wordt door de onbenoembaarheid van haar vakinhoud, dreigt ze te verdrinken te midden van de sterk afgekaderde ijsschotsen waarvan ze snoept, maar waarvan ze zich ook wil onderscheiden; vormgeving, technologie, wetenschap, religie, politiek, markt, entertainment; de hedendaagse beeldende kunst verhoudt zich tot alles, maar hoort nergens echt bij. Ze wordt 'kunstmatig' in leven gehouden door de zwembandjes van het kunstdiscours. Zij houden de kunst exclusief en elitair op basis van hermetisch afgesloten lucht.

Warm statement: De hedendaagse beeldende kunst is een warme waterstroom, die onafhankelijk door de diepe troggen tussen de bevroren disciplines stroomt. Boven water is ze de 'lach'-spiegel van de ijsschotsen, waartegen ze zich onder water zowel horizontaal als vertikaal afzet. De beeldende kunst kan worden ingevroren bij de solide massa van de kunstgeschiedenis, maar verdrinken zal ze niet. Voor wie de sprong in deze oceaan waagt maar toch wat drijfcomfort wenst, zijn er de zwembandjes van het kunstdiscours.

Daniel:

11:31 PM had je dat plaatje van de metropolism zwembandjes zelf ge-edit?

me: ja. wil die fotoshop schets in materie realiseren..

Daniel: echt supervet

11:32 PM als je het een beetje netjes en straak maakt, wil ik het misschien wel kopen ;)

strak

me::) kewl! misscxhien op de achterkantjes statement en antistatement.. wat jij?

Daniel: die koud en warm?

ja doen

'De Zwembandjes van het Kunstdiscours' - upgraded van idee-status naar project-status. Dit wil zeggen: vastgelegd in mijn online list-/taskmanager TODOIST - een tool geinspireerd op GTD.

ok, laat ik het onderhuidse weer even sudderen en kruip terug naar het bovenhuidse, waar ik mij weer kan verliezen in mijn fetish voor sterrenstof, pixels en elektriciteit.
..En dieren natuurlijk

ThouTubus

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-06-04T06:34:00.000-07:00

Thou Tubus is een vers YouTube Kanaal dat moet gaan dienen als videolog tijdens PROMO. Er zal een database worden aangelegd van waaruit ik zal herkauwen en terugspugen. Ik ga daarbij opzoek naar een passende etiquette. Wat zijn mogelijke links tussen poezie, recycling en digitaal eigendom? Waar ligt de grens tussen maker en bezitter bewegende, publieke pixels (en de perceptie daarvan..)

PROMO 14: Rik Möhlmann

2008-05-23T02:18:00.000-07:00

www.rikmohlmann.com

In PROMO van 22 mei t/m 29 juni 2008.

Rik Möhlmann @ PROMO = een verkenning van de virtuele openbare ruimtes voor social broadcasting en webflaneren als een speeltuin voor interventies in semi-openbare informatie. Rik Möhlmann @ PROMO = een database aan gevonden materiaal die wordt herkauwd ter herziening van de veranderende conventies omtrent virtuele identiteit en digitaal eigendom.

Elke week wordt PROMO afgesloten met database-vullende plaatjesbattles & jamsessies met zoekmachines. Op 27 juni vanaf 20.00 uur vindt de publieke presentatie van Rik plaats. Volg de PROMO van Rik via cam 01 op www.np3.nu.

PROMO 13: Lars F. Nieuwenhuizen

2008-05-15T02:29:00.000-07:00

Laatste bericht van Lars @ Np3 PROMO mei 2008

Zaterdag 17 mei de dag na mijn publiekspresentatie is een hele dag gereserveerd voor een coaching van Jochem van der Spek. Via J. M. Voskuil (mijn eerste coach) heb ik het werk van v.d. Spek onder ogen gekregen. Dit bleek meteen een reden om ook hem te strikken voor PROMO. Zijn kijk op mijn werk kwam tot een conlussie welke leidde tot een terugkeer naar conceptualiteit. Daar waar ik eerder in mijn werk besloot om het in mijn optiek vaak beeldarme conceptuele kunst te verrijken met visuele krachtige beelden, ligt nu inwezen een dillema. Het is niet gezegd dat ik de conclussies van de coach ook te harte neem en van grote invloed laat zijn in mijn verdere ontwikkelingen maar dit keer heeft het mij wel tot nadenken gebracht of ik daar in de toekomst niet iets mee moet doen. De werken die verschenen in de vorm van overzichten en variabelen (herhalingen) die vaak als groot eindbeeld gepresenteerd zijn kunnen ook op subtiele wijze dichter bij het uitgangspunt of concept blijven.

Hoe?, en of dit zich ook zal manifesteren in de toekomst krijgen jullie onherroepelijk nog te zien.

(een tekst van Jochem van der Spek zal in de toekomst te lezen zijn op mijn website www.dwarsart.com)

Work: J. v.d Spek, "triangles drawn out of the head without a grid for an underground layer"

Op mijn laatste dag (zondag 18 mei)in PROMO komt Jan Robert Leegte langs in NP3 om zijn blik op mijn werk te werpen en mij op entree level advies en evtueel begeleiding te geven op softwaretechnisch vlak om mijn systemen en (lichtelijk generatief werk misschien) te kunnen verwerken / bewerken in de computer. Ik zie gezien de soms oneidige reeksen van systemen de computer als een nuttig (hulp)middel. Ik heb in het verleden wel wat softwarematigs gedaan en verkend, maar wil binnen PROMO toch de optie benutten om iets dieper de stof in te duiken. Misschien heb ik er in het verloop van de tijd iets aan. Jan Robert Leegte is 18 mei van 12:00 tot 18:00 in NP3

reactie Jan Robert Leegte
Het was plezierig landen in Groningen, in een bed van gedeelde roots. Lars kwam uit Winsum, mijn familie woonachtig een steenworp daar vandaan. Goed voor mij om even bijgepraat te worden over de huidige status van de stad Groningen, met name op kunstgebied.
Ik had me niet ingelezen in het werk van Lars, wilde het onbevangen ervaren, en was zeer verast met het systematische karakter ervan. Lars zijn bekwaamste en belangrijkste 'tool' bleek wel zijn geduld. Of het werkelijk de geduld is getemd van frustratie weet ik niet, maar hij beheerst het met verve. We hebben samen gesproken over methoden van automatisering van het werkproces. Het lijkt overduidelijk dat zijn werk dat nodig heeft, ware het niet dat het handwerk van een seriematig werkende kunstenaar vaak een essentieel onderdeel uitmaakt van het eindproduct. Lars wil alle mogelijkheden van een systeem tonen, met handwerk zul je moeten kiezen welke je gaat uitwerken. Door automatisering kan je ze allemaal zien met een druk van de knop, leidende tot een totaal verschillende aandacht en werkproces. Handwerk geeft gewicht en zingeving aan een keuze, hoe arbitrair die ook lijkt.
In Lars zijn geval het opeenstapelen van 4 stoelen opgedoken uit een kringloopwinkel. De nonchalance van zijn keus van onderwerp in relatie tot de oerstrenge systematiek levert een lichtvoetig, misschien zelfs ludiek laagje over het werk. Iets wat misschien wel een Gronings trekje genoemd kan worden, in elk geval Nederlandse naar mijn mening. Omdat ik zelf niet met seriematige processen werk, vond ik de 'stills' in zijn werk erg interessant. De losse momenten leverden prachtige sculpturen op. De geïsoleerde beelden zijn door de (non) keus van onderwerp, namelijk de stoelen met hun eigen detail, vanzelf al erg vol. Ook voor het werk gebaseerd op de onderplaat van een zaagtafel, vol met zaagsneden in all richtingen door elkaar heen, is vol. Hier koos Lars wel voor een sculpturaal en "compact" eindbeeld. Het werk had het proces al in zichzelf verzameld, waardoor de factor tijd niet in een seriematigheid getoond hoefde te worden.
Het zijn deze aspecten die Lars drijven en in de weg zitten. Het alles van een proces tonen is teveel voor een kijker, en slaat plat. Het tonen van slechts een moment in een proces levert wel een prachtig beeld op, maar communiceert het proces weer niet. Het is aan Lars om deze complexe puzzel te ontrafelen, en ongetwijfeld tot fascinerend werk zal leveren in de toekomst.

The image is taken at the exhibition "Sainte Victoire - denken naar abstractie - #3" at SAFE in Dalsen, NL.

Np3 PROMO is voor mij een zeer welkome aanvulling / reanimatie in mijn kunstenaarsschap geweest. Het is weliswaar intensief en confronterend maar dat maakt de ontwikkeling alleen maar interessanter. Wil je ontwikkelen dan is het zo nu en dan noodzaak dieper te graven. Promo heeft mij drie nieuwe werken opgeleverd en een aanvulling op mijn eindexamen werk "Kantel- en stapelvariatiemogelijkheden in 90 graden slagen met vier stoelen kloksgewijs" waarin ik 1/16de van een systeem heb uitgewerkt. Tijdens PROMO heb ik op de resterende 15/16de van het systeem een antwoord gegeven. Naast de werken heb ik voldoende nieuwe mogelijkheden en voeding om me mee bezig te houden.

Bij deze bedank ik Np3, alle coaches, Kie Ellens, Josien Beltman, Maria Madelon van Velthoven en Arnold Veeman voor hun bijdrage aan deze periode @ Np3 PROMO.

Lars F. Nieuwenhuizen
mei 2008

PROMO 13: Lars F. Nieuwenhuizen

2008-05-09T09:05:00.000-07:00

Omdat het niet meevalt wanneer er aan je gevraagd wordt om coaches of kunstenaars te benaderen die je graag zou willen spreken, is het wel fijn dat de coach die ik als eerst langs heb laten komen met een paar namen aankomt waar je dankbaar gebruik van kan maken. Ik dach dat ik wel veel namen op kon dreunen uit de kunstwereld, en dat is ook zo, maar met een budgettaire en praktisch haalbare beperking valt het niet mee om namen te noemen waarvan je denkt dat ze aansluiten op waar je mee bezig bent. Zo zat de naam Thomas Wildner tussen de aanraders voor mij. Thomas Wildner kwam 8 mei j.l. een middag naar Groningen om het over mijn werk te hebben. Tijdens de kennismaking in de auto toen ik heb afhield van het station hebben we het gehad over Groningen als stad, over een aantal creatieve invullingen die daar in gaande zijn, over de creatieve stad die in aanbouw is en de verschillende oplossing van het betrekken van ateliers zoals o.a anti-kraak. Ik had snel in de gaten dat Wildner niet alleen maar een kunstenaar is met een beperking tot zijn eigen vakgebied, maar iemand die zonder oogkleppen op rond loopt en zaken goed onderbouwd. Eenmaal in NP3 aangekomen wilde ik beginnen met het laten zien van mijn werken uit de oude trukendoos, die je wanneer mensen inzicht willen hebben in wat je doet nou eenmaal logischerwijs moet openen en toelichten. Toch vroeg Thomas Wildner mij daar niet mee te beginnen. Hij vroeg me te vertellen waar ik op dat moment mee bezig was. Wat speelt er op het moment een belangrijke rol! Uiteraard wierp ik mijn gedachten eruit maar merkte dat toch veel met elkaar in verbinding staat. Hij luisterde eerst om een beeld te krijgen van mijn gedachtengang en vervolgens haakte hij daar op in. Vaak heb ik na de vraag "wat maak je dan?" een uitgebreide uitleg gegeven, om vervolgens met het gevoel te blijven zitten dat de persoon aan wie je iets dergelijks verteld, er niet echt de sjoeger van heeft gekregen of mijn fascinatie niet deelt. In beide gevallen heb ik daar geen probleem mee. Het verschil bij Thomas Wildner was dat hij er gezien zijn werk en ideeen meteen van alles over wist te vertellen. Hij is iemand die dezelfde soort fascinaties deelt en echt exact weet waar je het over hebt en mij dus ook veel nuttige infomatie kon geven, interessante opvattingen heeft over mijn werk en nieuwe inzichten biedt. Dit heeft hij dan ook zeker gedaan. Ik ga met frisse blik verder. Thomas nog bedankt!

(Hieronder is de tekst te lezen die Thomas Wildner geschreven heeft n.a.v. zijn bezoek aan mijn Np3 PROMO)

Het was een intensief en prettig gesprek met Lars F. Nieuwenhuizen tijdens zijn PROMO verblijf in NP3. Zoals het meestal gaat, als je een kunstenaar voor het eerst in zijn werkplaats bezoekt om met hem over zijn werk te praten, ging het ook hier. Lars wilde mij meteen de ontwikkeling van zijn werk laten zien. Mij uitleggen hoe het is gekomen dat hij nu hier staat. Netjes chronologisch en lineair. Zo is immers de ontwikkeling het makkelijkst te verduidelijken. Het is een gebruikelijke strategie om iemand de gang van zaken voor te leggen en zijn beweegredenen duidelijk te maken. Maar toch heb ik hem verzocht om dat niet te doen. Om het juist anders te doen. Wat is de laatste keuze die je hebt gemaakt? Ik verzocht hem zijn vragen niet te zien als oorzaak en gevolg, als causale noodzaak van het voorafgaande werk, maar als een veld, of een poel van keuzes. Wanneer de keuzes zijn gemaakt is ondergeschikt. Wat overblijft zijn de keuzes zelf en die zijn vaak terug te brengen tot alsmaar weer de zelfde vragen. Zo ging het gesprek dan ook meteen over de vraag of toeval, en wat wij ervoor aanzien, niet vaak gezien moet woorden als verstrengeling van onafhankelijke complexiteiten. Aanleiding hiervoor was het patroon van sneden in de zaagplaat die Lars als uitgangspunt van een werk heef genomen Via trefwoorden woorden als patroon, raster en systeem waren wij dan vrij snel bij Lars z'n fascinatie voor structuren en zijn onderzoek daar naar. Zijn structuren systemen? Wat maakt een structuur interessant voor de kunst? Hoe leidt een onderzoek structuur naar een interessant kunstwerk? We spraken over de analyse van een kunstwerk door middel van en de differentie van structuurthema en informatie (Gestaltetheorie) en hoe de juiste verhouding van die twee tot spanning leidt. Soms nam ons gesprek een omweg zo als de informatietheorie van Shannon / Weaver, waarin zij de noodzaak van redundantie ( overbodige informatie ) voor een communicatiesysteem uitleggen. Soms een zijweg, zo als de vraag of er in esthetische zin een optimale spanning is? Fibonaccie, gouden snede (phi). Uiteindelijk ging het gesprek dan, aan hand van het "stoelen stapel systeem", over de hoeveelheid aan variaties en of het nodig is om alle variaties te laten zien. Apart bekeken zijn een heleboel van de mogelijke stoelenstapelingen saaie beelden. De variaties lijken op elkaar, zodat een grote hoeveelheid ruis ontstaat. Om het met Vilem Flusser te zeggen: Informatie is een onwaarschijnlijke situatie. Hoe onwaarschijnlijker een situatie is des te meer informatie houd zij in. Gewoonte is een equivalent van entropie. ( thermodynamica, Shannon / Weaver) Dus zou er één stapeling zijn, één heel uitzonderlijke , die meer over het systhem vertelt dan de hele hoeveelheid van variaties bij elkaar? De keuze om het antwoord niet binnen het kader van het systeem zelf te zoeken maar als het ware het structuurthema te veranderen, is heel verstandig. Of Lars zijn systeem nu aan een metastructuur onderwerpt, of het systeem door "de mangel van de vertaling" naar een ander medium haalt, maakt niet uit. De grenzen van het systeem worden dan zelf onderdeel van de het werk, en dat levert ruimte voor fouten en verassing en maakt het verschil duidelijk tussen wetenschappelijke analyse en beeldende kunst. Het hele gesprek door lag het abstractie niveau vrij hoog. Telkens weer haalden wij Lars z'n werk erbij om ons denken aan concrete voorbeelden te spiegelen. Nieuw en oud werk door elkaar heen zo dat ons de voorkeuren voor bepaalde keuzes duidelijker werden.

Thomas Wildner, Mei 2008

PROMOtekst door Josien Beltman

Lars F. nieuwenhuizen
Romanticus, minimalist en conceptualist op zoek naar oneindigheid.

Vrijdag 16 mei 2008. Het is de dag van de eindpresentatie van de Groningse kunstenaar Lars F. Nieuwenhuizen in NP3. Na een intensief verblijf van zes weken in de presentatie annex werkruimte PROMO, wordt het lokaal met de hoge witte muren gedomineerd door kunstwerken waarbij allemaal - weliswaar op wisselende wijzen - het aspect structuur domineert. Eén muur is bijvoorbeeld gevuld met een reeks foto’s van dezelfde archetypische stoel in steeds wisselende aanzichten. De foto’s hangen niet op een ‘toevallige’ volgorde, maar er ligt een uitgekiende rekenkundige formule aan ten grondslag, die resulteert in een strakke visuele ordening. Dezelfde stoel keert ook terug in een videosculptuur, bestaande uit vier gestapelde televisies. De afzonderlijke schermen tonen - net als de foto’s - steeds dezelfde stoel, maar in verspringende houdingen, waardoor een scala aan - berekende - combinaties mogelijk ontstaat.

Dan is er nog een derde werk, waarbij het begrip structuur op de meest letterlijke wijze terug komt. Aan één van de lange witte wanden hangt ongeveer in het midden een rechthoekig paneel waarin een patroon van elkaar kruisende rechte en diagonale lijnen is gekerfd. Dit paneel met zijn strakke, maar ook willekeurig ogende structuur van uitsneden was oorspronkelijk een zaagblad. Door het als een objet trouvé aan de muur te hangen heeft Nieuwenhuizen het onderdeel gemaakt van een kunstwerk. Hij heeft het lijnenspel namelijk laten doorlopen buiten het kader van de plank, door met een donker potlood de strepen op de muur door te trekken.

De beschouwer zou zich kunnen voorstellen hoe de lijnen nog verder zouden doorlopen, tot buiten het kader van de witte muur en dat de hele ruimte doortrokken zou zijn van een oneindige lijnenstructuur die de bezoeker zouden omsluiten. ‘Dat zou je inderdaad kunnen doen’, beaamt de kunstenaar, ‘maar dan word je ook geconfronteerd met een dilemma’. Want moet je bij het ordenen van deze schijnbaar chaotische structuur je beperken tot één wand om het overzicht te bewaren of ga je inderdaad tot in het oneindige door met alle gevolgen van dien? Het zaagblad is een mooie weerslag van de problematiek waar Nieuwenhuizen zich op dit moment van schrijven mee bezig houdt: namelijk het ordenen van de chaos middels visuele structuren. Hoewel zijn jonge oeuvre wordt gekenmerkt door verschillende verschijningsvormen en derhalve niet heel vormvast is, loopt bovengenoemde problematiek als een rode draad door zijn werk heen.

Een andere constante binnen zijn werk is zijn voorkeur voor strak geordende, minimalistische beelden en herhalingen. Aanvankelijk studeerde Nieuwenhuizen interieur architectuur aan Academie Minerva, maar stapte na twee en een half jaar over naar de autonome beeldende kunst. Deze richting bleek een uitstekend middel om zijn nieuwsgierigheid en onderzoekende houding mee te verkennen. In veel van zijn ruimtelijke werken, installaties en wandobjecten komt de drang tot ontleden, onderzoeken, doorgronden en in kaart brengen terug. Een treffend voorbeeld is het vroege werk Het product uit 2003, dat is opgebouwd uit vijfentwintig witte tl-buizen van verschillende diktes die zijn bevestigd op een zwart rechthoekig geschilderd vlak en daarmee sterk doen denken een barcode. De strenge zwart-wit contrasten en nadruk op verticale lijnen geven het werk een grafisch en ‘strak’ karakter. Hoewel de afstanden tussen de buizen steeds variëren, zijn deze net als bij een streepjescode niet willekeurig. Zoals de barcode in het dagelijks gebruik een gecodeerde verwijzing is naar een product of soms zelfs identiteit, is Nieuwenhuizens structuur van verticale lijnen een weerspiegeling van de ruimte waarin het werk zich bevindt: de locatie numerieken1 van de ruimte dienden als input voor de standaardformule waarmee de unieke barcodes worden berekend.

Net als bij Het product, gebruikt Nieuwenhuizen vaker rekenkundige methodes om gegevens uit de ons omringende werkelijkheid (lees: chaos) in visuele structuren te gieten, om zo die werkelijkheid op een andere manier te representeren. Elementen als strakke ordening en gebruik van formules, maken het verleidelijk om hem als rationele en conceptuele kunstenaar neer te zetten. Hoewel dat deels ook klopt, wil hij niet alleen de werkelijkheid in kaart brengen met formules, maar hij wil juist ook zichzelf en zijn beschouwers de werkelijkheid en de codes waarmee wij haar proberen te vatten laten voelen en beleven. Zoals bijvoorbeeld bij het werk 1m3 uit 2005, dat het beste te omschrijven is als een ‘actie’, waarbij de kunstenaar een vierkant gat met de exacte afmetingen en inhoud van een kuub heeft gegraven in zijn achtertuin in het Groningse Winsum. Hij stelt daarmee niet alleen de vraag wat een kuub is - namelijk een element uit een door de mensheid bedacht systeem om te werkelijkheid mee te kadreren en hanteren - maar hij wil ons vooral de werkelijke omvang van een kuub laten ervaren door deze tastbaar te maken in vorm van een kuil en een berg zand.

Niet alleen het ‘weten’, maar zeker ook het ‘ervaren’ blijkt een belangrijke plaats in te nemen binnen zijn oeuvre. Nog duidelijker dan bij 1m3 wordt dat bij de ‘wandtekening’ Alles is één (2005). Met een zwarte benzinemarker tekende de kunstenaar een grote hagelwitte muur van een lege ruimte helemaal vol met een duizelingwekkend aantal turfjes. De zwarte streepjes confronteren de beschouwer niet alleen met het monnikenwerk dat de kunstenaar heeft verzet, maar hebben vooral een overrompelend effect. De gelijkmatige structuur van de turfjes laat zien dat Nieuwenhuizen niet alleen een conceptualist2 en minimalist is, maar dat er ook een romanticus in hem schuilt. Zoals de Duitse 19e-eeuwse schilder Caspar David Friedrich de natuur gebruikt om het ongrijpbare van onze verschijningswereld mee aan te geven, gebruikt Nieuwenhuizen abstractie, codes en herhaling voor hetzelfde doel. Het gegeven dat alles onderdeel is van een groter systeem - zoals een turfje dat enerzijds slechts een streepje is en anderzijds deel uit maakt van een grotere structuur - roept Alles is één bij de beschouwer een overweldigend gevoel op, maar tegelijkertijd ervaart deze ook nietigheid. Misschien dat het effect van zijn eigen werk in de buurt komt bij een persoonlijke ervaring die hij had, toen hij voor het eerst werd geconfronteerd met werk van de Israëlische kunstenares Michal Rovner: ‘Op de Biënnale van Venetië heb ik wel een uur lang naar een installatie van haar gekeken. Ik stond in een grote ruimte en werd omringd door vier wanden gevuld met bacterieachtige zwarte schimmetjes die bewogen; het leek wel een dodenrijk waarin wij allemaal terecht zouden kunnen komen. Als je met zo’n beeld naar mensen zou kijken, kun je je voorstellen dat wij voor een grotere macht ook maar nietige ondingen zijn. Op dat moment had ik dat gevoel van nietigheid, dat je even helemaal niks voelt. Dat vond ik lekker.’

Zoals hierboven beschreven wordt de ongrijpbaarheid bij Alles is één opgeroepen door het grote overrompelende formaat. Daarnaast suggereert Nieuwenhuizen ook een vorm van oneindigheid door hetzelfde turfje keer op keer te herhalen. Enerzijds lijkt hij het gevoel op te willen roepen van een niet te overziende oneindigheid of chaos, terwijl hij anderzijds lijkt te proberen deze te vatten door middel van een visuele structuur. Ironisch genoeg blijkt in het geval van Alles is één de structuur van turfjes tegelijkertijd een bevestiging van de oneindigheid, omdat het patroon een herhaling is.

Deze ogenschijnlijke tegenstelling van het pogen om iets - de werkelijkheid, oneindigheid of chaos - te vatten en het bevestigen van de onmogelijkheid daarvan, komt ook terug in zijn eindexamenproject. Het werk uit 2006 met de zichzelf beschrijvende titel Kantel en stapel variatiemogelijkheden in 90° rotaties met vier stoelen kloksgewijs is een installatie waarbij de wanden van een ruimte zijn volgehangen met foto’s van vier op elkaar gestapelde stoelen. Niet toevallig gebruikte hij dezelfde stoel die later terug zou komen in zijn werk voor NP3.3 Zowel de gefotografeerde stapelingen als het geheel aan foto’s vormen een visuele structuur van herhalingen en variaties, die het gevolg zijn van een zelfbedachte regel die de verschillende mogelijkheden genereert. Nieuwenhuizen probeert hier zoveel mogelijk opties in kaart te brengen, maar tegelijkertijd is het werk een bevestiging van het feit dat de mogelijkheden oneindig zijn. Ondanks de laatstgenoemde wetenschap heeft Nieuwenhuizen besloten zich tijdens PROMO toe te leggen op de ‘oneindige afronding’ van zijn eindexamenwerk. Eén van de inzichten die hij tijdens zijn werkperiode in NP3 heeft verkregen, is dat een kunstwerk geenszins een afgesloten project hoeft te zijn. Concepten en gedachten die ten grondslag liggen aan een werk kunnen bronnen zijn waar eindeloos uit geput kan worden. Met deze stap brengt hij een centraal thema uit zijn werk - het ongrijpbare willen grijpen, het oneindige willen beëindigen - in de praktijk.

PROMO 13: Lars F. Nieuwenhuizen

2008-05-09T05:41:00.000-07:00

De mogelijkheid om coaches langs te laten komen is een nuttige extra aan PROMO. Mijn keuze is gevallen op een drietal kunstenaars en op een (evolutiebioloog, daar over later meer) Er wordt op verschillende manieren over je werk gesproken zowel inhoudelijk als technisch. Naast de kunstenaars /coaches komt er ook een kunsthistoricus langs om het met mij over m'n werk te hebben. Bij de vorige Promoperiodes kwam de kunsthistoricus Drs Josien Beltman vooraf aan de periode langs voor een aantal gesprekken. Na aanleiding van deze gesprekken zal er door haar een tekst over mij en mijn werk geschreven worden. Tijdens deze gesprekken komen tal van wezenlijke onderwerpen aan bod. Waardoor (in mijn geval) je weer even met je neus op de feiten wordt gedrukt. Er komen verassende conclussies, bevestigingen en tegenstrijdigheden naar boven. Ook deze gesprekken zijn zeer nuttig. De tekst van die hier uit voortvloeit zal nog op deze blog en mijn website terug te vinden zijn. Tevens heb ik een nuttige bijdrage gehad van Kie Ellens (dir. Wallhouse #2, Maria Madelon van Velthoven en Arnold Veeman (beide van Global Art Company).

PROMO 13: Lars F. Nieuwenhuizen

2008-04-26T03:21:00.000-07:00

Met een greenscreen en inmiddels ook bluescreen (handig voor chroma key) zijn Riemer ten Brink en ik bezig een eerste aanzet te doen voor een animatie dat een vervolg is op mijn eindexamenproject "Kantel- en stapelvariatiemogelijkheden in 90 graden slagen met vier stoelen kloksgewijs". (resultaten zullen ongetwijfeld tijdens mijn presentatie te zien zijn.) Zoals J.M. Voskuil al hoopte! Ik ben inmiddels met de vele ingredienten die vanuit mijn eindexamenwerk zijn voortgekomen aan de slag gegaan. Ik kan nog ontzettend veel hiermee doen.

PROMO 13: Lars F. Nieuwenhuizen

2008-04-25T07:21:00.000-07:00

Hier is een detail te zien van potloodlijnen die tijdens het maakproces van het onderstaand beschreven werk op de wand gezet zijn.

PROMO 13: Lars F. Nieuwenhuizen

2008-04-25T03:11:00.000-07:00

Externe gegevens zoals deze zaagsnedes in hout gebruik ik in dit onderzoek om een visuele (statistische) weergave te verkrijgen van de verschillende richtingen die deze specifieke zaagsnedes hebben.
Met een potlood, lineaal en een laserwaterpas trek ik lijnen op de muur vanaf de plank door. De potloodlijnen gaan een interessant spel aan in ordening, waarbij van te voren niet duidelijk te zeggen valt welke lijn zich op verschillende onbepaalde punten kruisen. In het verleden heb ik vaker met zaagsnedes gewerkt maar bij dit project is het voor het eerst dat ik ze gebruik als bron voor een systeem dat ik visueel uitwerk. Er liggen hier nog tal van mogelijk open om verder onderzoek mee te doen waar in de toekomst meer van te zien zal zijn. www.dwarsart.com

Het gebruik van bepaalde input zet mij aan tot onderzoek welke legitieme bronnen ik wel en niet wil gebruiken in mijn werk. In dit geval is het gegeven (zaagsnedes) bij toeval onstaan. De personen die de plank als functionele onderlegger voor het zagen van houten platen hebben gebruikt hebben er niet de intentie op na gehouden er uiteindelijk een dergelijke structuur mee te bewerkstelligen zoals ik dat doe!

PROMO 13: Lars F. Nieuwenhuizen

2008-04-18T04:50:00.000-07:00

De 1ste dag coaching Woensdag 16-04-2008

Tijdens deze dag hebben Jan Maarten Voskuil en ik het over verscheidene zaken gehad omtrent mijn kunstpraktijk (en de zijne). Vooral de kijk op mijn werk van zijn kant uit is een zeer welkome aanvulling op de mogelijkheden die ik zelf enigzins al voor ogen had. Tevens zijn er bevestigingen genoemd over het karakter van mijn werk. Met deze opmerkingen kan ik tijdens mijn PROMOperiode al een aanzet doen maar ook zeker daarna kan ik met een paar werken uit het verleden nog een behoorlijke tijd uit de voeten. Jan Maarten zal nog een aanvullende tekst schrijven over deze dag en over zijn kijk op mijn werk. Externe reflectie op je werk is heel interessant. Zaken waar je zelf al een tijd mee bezig bent kunnen vastroesten. Het is belangrijk kritisch te blijven.

(Na aanleiding van deze dag heeft Jan Maarten Voskuil het onderstaande aan mij geschreven. Met toestemming zijnerzijds staat dit in deze PROMOblog.)

Lars F. Nieuwenhuizen heeft mij gevraagd een dag naar Groningen te komen. Een hele eer natuurlijk. Voor mij is het een hele nieuwe ervaring; coaching. Het klinkt een beetje modieus, maar ik kan me voorstellen dat het voor kunstenaars, zeker als ze een beetje afgelegen wonen, heel nuttig kan zijn om een hele dag te praten met een kunstenaar naar keuze over hun werk en toekomst. Helaas kon ik maar één dag vrijmaken in de periode dat Lars in Residency zit bij NP3. Maar de CD die Lars mij toezond met zijn werk leek mij zeker de moeite waard om naar Groningen te reizen. Vooral het eindexamenwerk uit 2006 maakte indruk op mij. Lars heeft twee maanden lang foto’s gemaakt van alle mogelijke variaties waarop stoelen, volgens een van te voren bepaald systeem, gestapeld kunnen worden. Zoiets zou je ‘generatieve kunst’ kunnen noemen. Generatieve kunst zou voor kunstenaars heel aantrekkelijk moeten zijn omdat ze zichzelf nog eens kunnen verassen. Je gevoelens willen uiten of mening spuien, wat de meeste kunstenaars beogen, kan in het beste geval ‘slechts’ lukken, maar verassen kan het natuurlijk niet. Je weet tenslotte al wat je wil. Maar, de meeste kunstenaars vinden het toch niet zo aantrekkelijk om werk te maken waarvan de uitkomst min of meer ongewis is. Gelukkig vind Lars het geen probleem om maanden lang een van te voren uitgestippelde route te bewandelen én zich te laten verassen. Het resultaat van het stoelenproject is verbluffend. Honderden foto’s van almaar veranderde mogelijkheden en dan heeft hij nog maar een 1/16de van alle mogelijkheden gefotografeerd. Op een afstandje doen ze denken aan Japanse karakters, maar wat doen al die zwarte foto’s ertussen? Het zijn stapelingen die onmogelijk zijn, omdat de stapeling in elkaar zou storten. In één klap begrijp ik ook waarom Lars zo weinig de computer gebruikt, generatieve kunst is eigenlijk bij uitstek geschikt voor de computer. Hijzelf zegt er de behoefte aan te hebben om dingen met de hand te maken, maar dat is voor mij geen echte reden. Het werk zélf is de reden. Je hebt nu eenmaal de zwaartekracht nodig, het zijn echte stoelen (Lars heeft trouwens ook nog een achtergrond in het interieur design, wat sommigen wellicht ook relevant zullen vinden). Het merendeel van de foto’s is zwart. Hier zit voor mij de kracht van het werk. Het is eigenlijk bijzonder dat er nog zoveel stapelingen blijven staan. Dit maakt de stapelingen wonderlijk en kwetsbaar zoals een bloem of eigenlijk alles in de natuur ook een soort wonderlijk ding is. Hierdoor begrijp ik ook goed dat Lars tevens een evolutie-bioloog als coach zou willen hebben.
Voor mij is het stoelenwerk een prachtig begin. Mijn enige angst is dat Lars het graag als afgerond wil zien en weer met nieuwe dingen wil beginnen. Ik hoop maar dat hij de kwaliteiten van zijn eindexamenwerk meeneemt in z’n nieuwe experimenten, zodat er niet alleen een stapeling van stoelen achterblijft, maar er ook een stapeling van kennis ontstaat, ook wel eens oeuvre genaamd.

Jan Maarten Voskuil

PROMO 13: Lars F. Nieuwenhuizen

2008-04-18T04:23:00.000-07:00

Dag 3 in PROMO.

Hier is (ouder)werk te zien dat ik bij mijn coaching in het zicht wil hebben. De 1ste coach die ik heb uitgenodigd is
Jan Maarten Voskuil.

PROMO 13: Lars F. Nieuwenhuizen

2008-04-11T06:36:00.001-07:00

Donderdag 11-4-2008

1ste dag in PROMO

PROMO 13: Lars F. Nieuwenhuizen

2008-04-10T02:11:00.000-07:00

www.dwarsart.com
info@dwarsart.com
+31(0)6-24521582

In PROMO van 10 april t/m 18 mei 2008.

Het aangename karakter van compleetheid, ordening en regelmaat is een leidraad voor mijn PROMOperiode. Het contrast met (ON)verwachte (ON)regelmatigheden door het consequent volgen van regels biedt mogelijkheden tot een interessant spel met met ordening. Tevens wil ik me buigen over de vraag hoe ordeningen tot stand komen.

Op 16 mei van 17.00 tot 19.00 uur vindt de publieke presentatie van Lars plaats.
Volg de PROMO van Lars op www.np3.nu via cam 01.

PROMO 12: Esther de Graaf

2008-03-27T07:39:00.001-07:00

COACHING YAEL DAVIDS

Reactie van Yael:
Esther showed me her previous sculptural works the ones she did before her Promo in NP3. Esther's works attempt to be playful but one can notice that in practice a real experiment did not accrued. The works carry a 'free' style, a nonchalant esthetic but in their true essence they rather constrained.

Esther herself realized this lack of experimental freedom and her own longing for another sort of approach, which would force her be alert and spontaneous toward the basic elements and materials she works with, therefore she tried working without a preconception idea.

Esther succeeds in this task. She developed her sensitivity and learned to trust it, she came in contact with her natural talent as as sculptor. Esther managed to reach a clear rich presentation with "poverta" materials. Her presentation dealt with A Presentation as the concept of the installation - examining the formalist relation between the pedestal (plinth) and the "art object", the sculptural qualities of a pedestal in relation to the "displayed" object and how a scale a volume of an object can modify within one presentation.

Tekst over Joe Scanlan en David Hammons in opdracht van Yaell (geschreven door Esther)

Joe Scanlan en David Hammons lijken zich in deze tijd waarbij de kunst meer en meer wordt geleidt door de kunstmarkt, beide te verzetten tegen het gangbare systeem om kunst te laten zien via kunstinstituten, musea en andere vormen van instellingen. Tegelijkertijd hebben ze ook beide eigen manieren gevonden om het werk te laten circuleren, waarvan ik Joe Scanlan (1961, Stoutsville OH, US) een bijzonder voorbeeld vind. Hij heeft ‘handel’ onderwerp van zijn kunst en leven gemaakt waarbij hij onafhankelijk van de kunstmarkt zijn werk aan de man brengt. Aan de ene kant is handel in dit opzicht een praktische zaak, om te kunnen leven van wat je wil doen, te doen waar je goed in bent en daarvoor betaald te worden. Maar het is niet alleen dit wat Scanlan doet bewegen buiten de kunstmarkt. Het werk of de producten die Scanlan maakt, worden in feite verwezenlijkt door de koper en niet door instituties (mede door het gebruik ervan – het product is aan de koper overgeleverd). In deze zin wordt het niet meer verheven tot kunst dan dat het is, het blijft dicht bij de mens. Natuurlijk is het goed mogelijk dit werk tentoon te stellen maar dit is niet het uitgangspunt; zijn werk is op zo’n manier flexibel waardoor het niet uitmaakt waar het gezien wordt – alleen heeft hij blijkbaar zo zijn voorkeur, namelijk de directe manier van maker tot koper.
Veelal maakt Scanlan gebruiksvoorwerpen, producten met een zeer dubbele betekenis, zoals de ‘cosmetic tears’ (Catalyst, 1999), een traan van kunststof, geleverd in verschillende maten [small, medium, large] in een doosje, welke je op je huid kunt plakken – met welke reden dan ook – en in verschillende situaties tot uiteenlopende reacties kan leiden. Zelfs een versnelling in reacties zoals de titel suggereert. Een vrij technische benaming voor iets gevoeligs als een traan, maar tegelijkertijd terecht vanwege de kunstmatigheid ervan en het feit dat je deze kunt gebruiken om situaties te doen beïnvloeden en de reacties erop te versnellen, reacties die er anders niet, óf anders waren geweest in geval van een eventuele echte traan (welke naar mijn idee in de praktijk in geen geval concreet samen zal gaan met het dragen van de cosmetic tear). Buiten deze meer emotionele lading kun je de neptraan natuurlijk ook gewoon opdoen tijdens een feest en erom lachen, zoals Scanlan zelf zegt.
Het is een sculptuur dat misschien dicht in de buurt komt van het vak productontwerp maar het verschil zit hierin dat Scanlan functionaliteit en bruikbaarheid níet als uitgangspunt heeft bij een uitvinding van een product. De bruikbare en praktische kant komt pas nadat een uitvinding begint te groeien en hiernaar verlangt wordt, pas wanneer het idee wordt geaccepteerd vormen deze zaken zich. Dit kun je een ander niveau van uitvinding als bij productontwikkelaars noemen, waarbij bovendien de ‘bruikbare en praktische’ kant van bijvoorbeeld Catalyst eerder mentaal aanwezig is dan fysiek zoals vaak te zien bij gebruiksvoorwerpen.
De acceptatie van het idee heeft tegelijkertijd te maken met democratie (een woord dat op meerdere vlakken terug te vinden is in zijn denken en doen), het product hangt in feite af van hoe mensen dit ontvangen, dit is een directe wisselwerking. Dit is tevens een punt waar ik mijn vragen bij kan hebben; aan de ene kant wil Scanlan zeker verder kijken, in plaats van mee te gaan binnen de ongeschreven regels van de kunst maar aan de andere kant heeft zijn werk er erg mee te maken wat mensen willen. Scanlan: ‘My Philosophy is to make things in a manner as synchronous as possible with society’s desire for it.’ Hierbij is zijn werk dus onafhankelijk van de kunstmarkt maar afhankelijk van het publiek, hoe deze het ontvangt. Maar ik vraag me af: is het belangrijk te weten wat mensen willen? Met sommige uitspraken als de vorige van Scanlan lijkt hij af en toe net op de rand wat betreft populariteit te zitten maar weet hierbij zijn handel in zekere zin intiem te houden én toch niet alleen te geven wat mensen willen. ‘I’m much more interested in inventing things people might not need than in asking them what they want and then making it for them.’ Hiermee zorgt hij voor een bijzondere balans in wat hij zelf wil, en tegelijkertijd wat mensen willen. Bovendien is dit een manier om dingen te maken die mensen nog niet kennen en dus ook nog niet weten of ze die willen, met een verwijzing naar een uitspraak van Marshall McLuhan die zei dat wij niet wisten dat we televisie wilden voordat het uitgevonden was – iets dat met kunst net zo goed het geval is. Wat bij Scanlan duidelijk te zien is, ook op zijn website die in het teken staat van ‘people in trade’ waar al zijn werk te koop is (www.thingsthatfall.com), is dat het bij zijn handel duidelijk niet draait om het geld maar om het doorgeven en zien van zijn ideeën en dat is ook waar voor een groot deel de kracht van het werk ligt. Dat is mede wat ik bedoel met intieme handel, het draait uiteindelijk niet om populariteit, publiciteit of massapubliek maar om circulatie van zijn werk welke op veel kleinere schaal plaats vindt.
Van David Hammons (1943, Springfield Illinois, US) kun je zeggen dat hij absoluut tegen instellingen is. Hammons, die in de winter van 1983 met zijn Afrikaans-amerikaanse achtergrond (witte) sneeuwballen in verschillende maten op straat verkocht, is een passend voorbeeld van ‘people in trade’. Deze sneeuwballen zijn tevens een mooi voorbeeld van het ‘exposeren’ op straat; sneeuw komt in de winter, de sneeuw blijft in feite daar waar het hoort, en tussen de mensen op straat. Het blijft waar het is – met Hammons daartussen. Waar ingrepen van andere kunstenaars vaak grappig of luchtig zijn of je blik op dingen even doen veranderen, heeft het werk van Hammons een serieuze ondertoon met verwijzingen naar de zwarte cultuur binnen het overheersend blanke Amerika, en naar de kunstwereld, of, kunstmarkt. Uit een interview met Hammons: ‘For Hammons, black artistic confidence means a willingness to transform blackness into a higher level of abstraction, to push it into silence, until the silence becomes as loud as the metallic bucket rolling across the concrete’. De metalen emmer verwijst naar de film Phat Free van Hammons. Voor mij spreekt er uit het werk van Hammons veel energie en onafhankelijkheid. Hij gaat in op wat hij voelt en volgt hierbij zijn eigen regels. Hij gebruikt in feite alleen goedkope materialen, haar uit de Afrikaanse kapsalon, stenen, lege wijnflessen, vaak alles gevonden in Harlem, het deel van New York waar hij woont. Een quote van Hammons dat bovendien voorkomt in één van de werken van Joe Scanlan is: ‘My key is . . . abandon any art form that costs too much. Insist that it’s as cheap as possible is number one, and also that it’s aesthetically correct. After that, anything goes.’ Dit is een zin die mij absoluut bij blijft. Zorg dat je zo veel mogelijk met zo weinig mogelijk geld en energie kunt doen, om zoveel mogelijk energie erin te stoppen en bij de essentie te blijven van wat je wil. Wanneer iets te veel geld en energie kost wordt je vaak afgeleid daarvan.
Maar Hammons houdt zich tevens afzijdig van de kunstwereld. Hij stelt: ‘those who know, don’t show’, wat een vrij radicale opmerking is; overal nee op zeggen is net zo goed een houding als overal ja op zeggen, is het niet zo dat je elke show naar eigen hand kunt zetten en hiermee net zo goed een anti-kunst of anti-instituut-houding, als je wil, in je denken en doen kunt bewerkstelligen? Goed, het past bij Hammons, ook om zijn handelingen en werken niet hoger te classificeren dan wat het is, en waarschijnlijk is dat waar zijn werk op zijn best is: op straat. Uiteindelijk geldt bij zowel Scanlan als Hammons dat het duidelijk niet om classificatie gaat, het is niet hun dóel om Kunst te maken.

[Esther de Graaf]

PROMO 12: Esther de Graaf

2008-03-27T06:11:00.001-07:00

COACHING MARGO SLOMP

Als ik het tijdelijke atelier van Esther de Graaf bij NP3 binnenstap, is het meteen duidelijk: hier wordt gewerkt. Er ligt een flinke laag zaagsel op de vloer. Latten, stukken plastic, kartonnen sokkels en constructies die op omgevallen tafels lijken, versperren de weg. Langs de wand staat een hele reeks nog onverzaagde platen al bijna een sculptuur op zichzelf te zijn. Ik voel me een beetje bezwaard. De opkomst van de mobiele en publieke werkplekken ten spijt, ademt een atelier als dit toch de sfeer van een privé- ruimte. Wil Esther me dit wel allemaal laten zien? Ze moet zelf ook nog wennen aan het idee. De bezoeken van de coaches op afspraak zijn niet zozeer een probleem. Maar de webcam, daar linksboven in de hoek aan het plafond, die is lastig. Vooral omdat ze kan zien wanneer iemand via het net even een kijkje neemt bij haar werkproces.
Het programma Promo van NP3 stelt het atelier nadrukkelijk open. Gedurende zes weken mag iedereen meekijken naar het ontstaansproces van een reeks werken of een installatie. In die periode wordt de ruimte ook gebruikt voor publieke presentaties van de resultaten. Halverwege haar periode organiseerde Esther ook zo’n moment , maar ze besloot de tweede helft weer volledig als productietijd te gebruiken.
Want haar behoefte aan een echte werkplek bleek zo’n half jaar na het eindexamen aan Minerva het grootst. In de gesprekken die ik met haar voerde speelden de fysieke ervaring van al het zagen, schroeven, hameren, plakken, scheuren, ordenen en stapelen dan ook een belangrijke rol. De terloops ogende werken lenen zich uitstekend voor formele analyses op kleur, ritme, herhaling en vorm, en daar ontlenen ze voor een deel ook hun kracht aan, maar vaker hadden we het over hoe plastic aanvoelt, hoe het knispert, hoe zaagsel ruikt en hoe piepschuim klinkt als je er een lat doorheen slaat.
Het verraste me niet dat ze cello speelt. En al helemaal niet dat ze in een kort tekstje dat ze op mijn verzoek schreef, vertelde over hoe de lage tonen haar het meest raken: omdat ze die het diepste voelt en er de meeste inspanning voor moet leveren. Misschien is die intensiteit voor de luisteraar niet altijd te horen, maar voor de cellist is het een belangrijk aspect van het spelen. Net zoals de klap van brekend piepschuim niet meer te horen is als de kijker voor het resultaat staat, maar toch van belang is voor de maker.
Uiteraard hadden we het daarom ook over fenomenologische concepten, over hoe Maurice Merleau-Ponty het lichamelijk zien zo treffend beschrijft. En misschien leest Esther ook nog wel eens de andere teksten die ik haar gaf. Maar belangrijker is dat ze tijdens haar tijd bij NP3 letterlijk weer overtuigd raakte van de bron van haar kunstenaarschap: ik ben een echte maker. Dat alleen al leek me pure winst.

Margo Slomp

PROMO 12: Esther de Graaf

2008-03-21T11:55:00.000-07:00

Coaching Ad de Jong

bericht Ad de Jong

Esther heeft denk ik veel aan PROMO gehad. Ze is echt op zoek naar vernieuwing en heeft op het moment in Groningen weinig support behalve van jullie. De gesprekken gingen niet alleen over wat ze daar aan het maken was maar vooral over hoe je denkt en hoe je uit je patroon van maken kunt komen en nieuwe wegen vinden en gebruiken. Jezelf zo een positie geven dat je niet meer terugvalt in een mechanische manier van handelen en denken. Hoe breng je de dingen die je maakt echt tot leven, vanuit je eigen denken en inzichten. Het is belangrijk te zien dat Esther afwijkt van veel kunstenaars doordat ze geen affe plaatjes of producten maakt en ook niet fake aanschurkt tegen allerlei theorieën, ze probeert echt op zichzelf te staan. Ik heb het met plezier gedaan! Het zal de komende tijd wel zijn vruchten afwerpen.

PROMO 12: Esther de Graaf

2008-03-20T09:03:00.001-07:00

PROMO 20-3-2008

PROMO 12: Esther de Graaf

2008-03-20T08:58:00.001-07:00

PROMO 20-3-2008

PROMO 12: Esther de Graaf

2008-03-20T07:41:00.001-07:00

PROMO 6-3-2008

PROMO 12 Esther de Graaf

2008-03-06T08:31:00.001-08:00

PROMOtekst door Josien Beltman

Sinds haar studie aan de Academie Minerva (2003-2007) maakt kunstenares Esther de Graaf ruimtelijk werk. Ze gebruikt voor haar installaties onder meer bestaande voorwerpen die ze ‘vindt’ in haar omgeving. Maar even goed kunnen diverse ‘materialen’ uitgangspunt voor een werk zijn, waarbij het begrip ‘materiaal’ ruim dient te worden opgevat: dat kan variëren van hout, ijzer en piepschuim tot aan een sinaasappel. De objecten die hieruit ontstaan hebben iets alledaags, maar tegelijkertijd wijken ze ook af van het gangbare, zoals het onderstel van een bureaustoel waarop enigszins onbeholpen een aantal bleke houten plankjes zijn bevestigd. Hoogstwaarschijnlijk bedoeld als zitvlak en rugleuning, maar wie verstandig is zal hier niet snel op plaatsnemen. Of neem de hoge kruk, waarvan de poten bestaan uit vier wankele houten latten. Het zijn een soort antigebruiksvoorwerpen, die door hun fragiliteit een zekere kwetsbaarheid of -wat je wilt- lulligheid uitstralen.

Het werk van De Graaf oogt minimalistisch. De omschrijving ‘droog’ of ‘sec’ is hier zeker op zijn plaats, of zoals ze zelf zegt: het is wat het is. Je ziet een blok hout of stoel en that’s it. Zo bestaat één van haar werken uit drie houten kubussen van verschillende afmetingen. Naast ieder blok ligt een hoopje zaagsel met hetzelfde volume. De link daartussen, namelijk dat het hoopje zaagsel ooit ook een even groot blok hout is geweest, is bijna net zo snel gemaakt als de waarneming ervan. Een blok hout en een hoopje zaagsel: het is wat het is en meer niet. Maar is dat wel zo? Want men zou de stelling ook om kunnen draaien en zeggen: niets is wat het is. Want wat is een stoel? Wat is een tafel? Wat is een blok hout? Iets wat ‘zomaar’ is ontstaan -omdat er op aarde bomen groeien en er dus hout is- of iets wat door iemand is gemaakt? Het zijn in ieder geval zaken waaraan wij mensen de betekenis van stoel, tafel of hout hebben gegeven. Een tafel of blok hout is geen tafel of blok hout omdat ze -toevallig- respectievelijk tafel of blok hout zijn, maar omdat wij dat zo bedacht en afgesproken hebben. Een blok hout kan niet uit zichzelf blok hout zijn, en in de context van een kunstwerk is dat al helemaal onwaarschijnlijk.
De uitspraak van De Graaf, het is wat het is, herinnert ook aan de meest veelzeggende definitie van de Minimal Art, een term die verwijst naar de koele, industrieel vervaardigde beeldhouwkunst uit de jaren zestig. Deze kunstenaars streefden naar een kunst die in formeel opzicht autonoom was en die dus niet verwijst naar iets buiten het object zelf. De kunst van De Graaf is misschien wat vorm betreft simpel en elementair, maar in tegenstelling tot het werk van de minimalisten is het niet absoluut objectief en verre van anoniem. Alleen al het veelvuldig gebruik van hout verwijst naar een persoonlijke voorkeur van de maker. En terwijl bij de onpersoonlijke Minimal Art ‘de hand’ van de kunstenaar totaal is verdwenen, is de kunstzinnige handeling bij het werk van De Graaf latent aanwezig. Bij het kunstwerk met de houten blokken en het zaagsel is de handeling weliswaar niet zichtbaar, maar wel uit het beeld af te lezen. De beschouwer kan zich de inspanning die nodig is om een blok hout tot zaagsel te schuren goed voorstellen!

Ook spreekt uit haar werk een voorkeur voor zogenaamde ‘kantel-momenten’. In sommige van haar objecten schuilt een constante spanning, veroorzaakt door het feit dat ze op het punt lijken te staan om uit elkaar te vallen. De balans blijft nog net gehandhaafd, maar voor hoe lang? Een voorbeeld is een object dat bestaat uit twee blokjes piepschuim die met elkaar verbonden zijn door een ijzeren schanier. Tezamen bungelen ze aan een spijker in de muur. Maar door de onbeholpen constructie en de onevenwichtigheid, die wordt veroorzaakt door het contrast tussen het gewichtsloze piepschuim en de veel zwaardere schanier, lijkt het ieder moment naar beneden te kunnen storten.

Hoewel het op het eerste gezicht zo lijkt, is de kunst van De Graaf zeker niet alleen wat het is. Minstens zo belangrijk is het conceptuele element. Haar ideeën over de vanzelfsprekende relatie tussen mens en object vinden hun weerslag in de bovengenoemde (bureau)stoel, kruk, blokken hout en piepschuimconstructies.
Uit de vraag ‘wat is een blok hout?’ blijkt wel dat zaken die wij vanzelfsprekend vinden eigenlijk helemaal niet vanzelfsprekend zijn. Door het toepassen van gebruiksvoorwerpen en de oorspronkelijke functie daarvan ‘weg te halen’ en te vervangen door iets anders, wil ze deze vanzelfsprekendheid aan de orde stellen. ‘We hebben een bepaalde relatie met objecten. Deze zijn op een bepaalde manier gevormd en vaak zo functioneel mogelijk gemaakt. Ik kijk daar heel feitelijk naar: hoe zit het in elkaar en welke mogelijkheden heeft het?’ Door objecten te ontleden, ze te combineren met andere -vaak contrasterende- materialen of ze anders in te zetten dan men gewend is, krijgt de beschouwer een andere relatie tot het object. De vanzelfsprekendheid verdwijnt en de beschouwer kijkt wellicht met een andere blik naar voor hem bekende voorwerpen of beelden. Deze werking gaat sterk uit van de stellingkast die ze voor haar eindexamen maakte. Op het eerste gezicht is het een ‘gewone’ kast, maar na uitvoerigere beschouwing blijkt deze te zijn gemaakt van een systeemplafond.

Haar werk beweegt zich daarmee regelmatig op de grens tussen kunst en toegepaste vormgeving. Bij het zien van het bureaustoelonderstel met daarop de houten plankjes, is de eerste gedachte al snel ‘stoel’ in plaats van ‘beeldhouwwerk’ of ‘ruimtelijke installatie’. Dit diffuse gebied is ook het terrein waar ze zich tijdens de PROMO-periode op begeeft. In zes weken tijd zal ze 35 nieuwe objecten maken, waarbij ze verder op zoek gaat naar de grens tussen kunst en ontwerp en tussen functionaliteit en functieloosheid. Over het resultaat kan ze aan de vooravond van PROMO nog weinig zeggen, alleen dat ze door de beperkte tijd genoodzaakt is snel te werken, waardoor er weinig tijd is om na te denken, wat wellicht tot nieuwe verrassende resultaten zal leiden.

PROMO 12: Esther de Graaf

2008-02-29T03:31:00.000-08:00

esther@estherdegraaf.nl
www.estherdegraaf.nl

In PROMO van 28 februari t/m 6 april 2008.

Zes weken lang zal deze PROMO in het teken staan van objecten waarbij ik onderzoek hoe klein de grens tussen sculptuur en ontwerp kan worden. Door 35 nieuwe werken te maken, ga ik functionaliteit en functieloosheid opnieuw aan de orde stellen met verschillende vormen van presentatie, waardoor de objecten in opmerkelijke situaties terechtkomen.

Volg de PROMO van Esther live via cam01 op www.np3.nu.

2008-02-01T06:41:00.000-08:00